In het land waar mensen nog graag leven

Ik moet de hele tijd glimlachen. We hebben deze ziekte te pakken gekregen zodra we hier aankwamen. De mondhoeken schoten omhoog en nestelden zich daar alsof dat hun natuurlijke positie is. Hier lacht iedereen. Ik beland in het land van de vriendelijkste mensen op aarde. Ik beland in St. John’s Newfoundland, in het land waar mensen nog graag leven. De vraag zijn of niet-zijn kent hier geen naam. Welkom in St. John’s, Canada, in de provincie Newfoundland. We kwamen het vliegveldgebouw uit in onze winterjassen en ik friemelde aan mijn stevige noordse muts. Mijn moeder en ik hadden ons voorbereid op kou. Echte kou. Maar het was warm. De grijze lucht hing ergens boven ons en voorspelde beslist geen aangenaam weer, en de motregen bezorgde ons een vervelend vochtig gevoel — maar van kou geen sprake. Ik dacht dat ik Canada perfect kende. Dat niets me kon verrassen in deze rustige en dunbevolkte Atlantische provincies. Wat had ik het mis! Als ik tot nu toe dacht dat Canadezen vriendelijk waren, wist ik niet eens wat vriendelijkheid echt betekent. Hier lijdt niemand aan kleptomanie We namen een taxi naar B&B The Narrows (er is geen openbaar vervoer in de stad). Nergens een mens, de deur was op slot af en er wachtte een envelop met een sleutel en een welkomstbrief op ons. Als je het nog niet wist: hier is niemand bang om bestolen te worden. Sommige mensen laten zelfs hun autoramen open staan, net als hun voordeur. We trokken enthousiast onze winterkleren uit en gingen op verkenning in de slapende stad van kleurrijke huisjes. Ik had zin om te slapen. Het vroeg opstaan, de lange reis en het tijdsverschil legden toch een behoorlijke last op mijn oogleden. We liepen naar Water Street. Water Street hebben ze trouwens in vrijwel elke stad in de Atlantische provincies. Water Street en Main Street. Origineel zijn ze hier niet bepaald in hun straatnamen. Water Street maakte zijn naam snel waar: over de straat en de trottoirs begon een stroompje te vloeien. Als ik al klaagde over slaperigheid, werden we nu wakker geschud door een ijskoude stortbui vanuit de wolken.

100 schepen, 5.000 Ierse immigranten per jaar — dat waren de jaren ’70 van de 18e eeuw De tweede dag werd er niet beter op. Bij de regen kwam ook nog een heerlijke wind, en de temperatuur daalde met tien graden. Ik haalde mijn muts en winterjas weer tevoorschijn. Ons doel in St. John’s was papegaaiduikers spotten, maar in deze tijd van het jaar zijn ze er niet. We wilden ook een ijsberg zien, maar ijsbergen zijn hier alleen in de zomer te vinden. En dus dachten we op z’n minst een adembenemende boottocht te kunnen maken. Maar de lucht was grijs, de wolken spuwden water en de wind leek vastbesloten ons naar een ander universum te blazen. “Nee, nee, dit is geen typisch weer — normaal is het hier rond de 22 graden op dit moment, en tot gisteren was het echt prachtig en zonnig.” Onze gastvrouw glimlachte ietwat verontschuldigend terwijl ze pannenkoeken bakte met bosbessen en “Newfoundlandse bessen” — wat ik voor aalbes aanzag. En ze begon ons een hele lijst activiteiten op te sommen die we bij dit weer konden doen. Uiteindelijk belandden we in The Rooms, het plaatselijke museum. Een bezoek aan een museum dat nog maar een paar jaar geleden was gebouwd en waar eigenlijk nauwelijks iets in te zien was — dat was echt de laatste reddingsboei. Het moderne gebouw deed denken aan een enorme kas, en de exposities die ons interesseerden waren net afgelopen of nog in opbouw. En zo slenterden we door de vaste tentoonstelling over de voorouders van de Canadezen in St. John’s.

De meeste inwoners van Newfoundland zijn van Ierse afkomst. De grootste immigratiegolf vond plaats in de jaren ’70 van de 18e eeuw: elke lente landden meer dan 5.000 Ieren in de haven van St. John’s. De tentoonstelling besteedde ook aandacht aan de Inuit en de Indianen. Het geheel straalde de trots van Canadezen op hun geschiedenis, hun wortels en de mix van culturen die hen vertegenwoordigen. “Ze proberen van het weinige dat ze hebben echt veel te maken,” commentarieerde mijn moeder steeds met enorme bewondering. En inderdaad — je vindt hier zelden iets ouder dan uit de 18e eeuw. Maar op alles wat ze hebben, zijn ze trots. https://www.youtube.com/watch?v=yQUemRgR8Ic Een doosje genaamd Orkaan “U bent ver van huis. Hoe bevalt het u hier?” grijnst een jonge man ons toe die een praatje met ons aanknoop op straat. Dat is normaal hier, dat hebben we inmiddels begrepen. Mensen zijn geïnteresseerd, maar op een bijzonder onopvallende manier. We zijn pas twee dagen hier, maar we hebben op straat al geleerd het onderscheid te maken tussen toeristen en locals. Canadezen begroeten je, vragen hoe het gaat en waar je vandaan komt. En dan wensen ze je een fijne dag. Toeristen lopen langs zonder een blik op te slaan. En dan nog iets: Canadezen bedanken voortdurend — dankjezeggen voelt voor hen natuurlijker dan ademen. En die eeuwige glimlach. Alsof er geen kou is, alsof het weer niet vies is. Die glimlach lijkt er door hun voorouders in gebeiteld en niets kan hem meer weghalen. “Wacht, er piept hier iets.” Tijdens het skypen ’s avonds begon er iets schel te fluiten. Het geluid kwam uit de keuken. “Hier in de la.” Mijn moeder wijst naar een wit apparaatje dat vervelende geluiden maakt. “Waarvoor zou dat zijn?” “Geen idee. Maar we gaan er toch niet de hele avond naar luisteren!” We staren er nog even naar, en dan trekt mijn moeder het triomfantelijk uit de la. Later bleek het een apparaat te zijn dat waarschuwt voor orkanen. Gelukkig betekende het gepiep in dit geval alleen gevaar voor harde wind. Die ook inderdaad kwam. https://www.youtube.com/watch?v=i45icCkV0x8 Symbool van dood én leven Op de derde dag klaarde het weer op — de wind nam toe, maar de regen hield op. We hadden hem ’s nachts al gehoord, hoe hij tegen de gebouwen beukte en hoge, vervelende fluitgeluiden maakte. Toch trokken we de heuvel op naar het door wind geselde monument van Signal Hill National Historic Site. Hier voelde ik voor het eerst de wildheid en kracht van de natuur: de hevige wind beukten tegen Cabot Tower, die bovenop de heuvel staat, en van daaruit keken we toe hoe de machtige oceaan tegen de kliffen beukte.

Cabot Tower uit 1897 werd gebouwd ter ere van het diamanten jubileum van koningin Victoria, maar werd pas echt beroemd dankzij Guglielmo Marconi, die hier op 12 december 1901 het eerste transatlantische draadloze signaal uit Engeland opving. Daarna liepen we snel door naar het dorpje Quidi Vidi, ongeveer 20 minuten lopen van St. John’s. Nergens een mens. Volledig verlaten. De plek waar in de zomermaanden toeristen stromen om ijsbergen te spotten vanuit de haven, lag er nu uitgestorven bij. We zochten tevergeefs naar eten. We kwamen nauwelijks mensen tegen. Alleen geparkeerde auto’s voor de huizen verrieden dat we hier niet de enigen waren. Speciale ingang voor hippies[/caption> We liepen rond de haven en de baai en keken naar de oceaan. We zagen hoe het water tegen de rotsen spatte, hoe het waterpeil steeg en daalde, hoe grote en kleine golven aankwamen. Die kracht. Die overweldigende kracht van de oceaan, die de lokale vissers al eeuwenlang fascineert. Die kracht die al eeuwen symbool staat voor zowel dood als leven. De macht die hij brengt en neemt, zag ik pas bij het weggaan — toen de plek waar ik nog een moment eerder had gestaan, werd weggespoeld door een golf. We stonden om half vijf ’s ochtends op om het vroege vliegtuig naar Halifax te halen. En zo vertrokken we in diezelfde stilte door de lege straten van kleurrijke huizen naar het vliegveld. En toen drong het tot ons door: we waren hier niet gekomen voor de prachtige natuur, waaraan we nooit hebben getwijfeld, maar voor de mensen die hier leven. Voor de mensen die nog niet zijn opgehouden met plezier te hebben in het leven. Tips voor jou:

1. Verblijf liever in een B&B dan in een hotel — de sfeer is persoonlijker en je kunt bovendien belastingvoordeel krijgen als je contant betaalt (wat bij een langer verblijf al snel meer dan 100 CAD kan schelen). Bovendien maak je kennis met allerlei andere reizigers uit de hele wereld. In St. John’s ontmoetten we muzikanten uit Halifax (http://www.maritimebrassquintet.ca). Bekijk beschikbare B&Bs via Booking.com.
2. De Caesar salade van de locals wordt hier geserveerd met zalm.
3. De ideale periode om te bezoeken is echt juli/augustus — niet zoals wij in september, ook al is het dan meestal nog warm (na ons vertrek werd het inderdaad mooi weer).
4. Trek geen apparaatjes uit het stopcontact die piepen. Zet liever het nieuws aan. Er kan een orkaan op komst zijn.
5. Vanuit Amsterdam vlieg je met een tussenstop (via Londen of Reykjavik) naar St. John’s — reken op zo’n 8 tot 10 uur reistijd totaal. Vanuit Londen duurt de vlucht slechts 5 uur!
6. Ze hebben hier echt grappige brievenbussen (zie foto).
7. Je bent er waarschijnlijk de eerste Nederlander (wij waren de enige Tsjechen — althans, dat beweerden ze allemaal 😄).