Met een diploma naar de vuilnisbelt? Alleen in Kibera!

Kun je je voorstellen dat Nederlandse universitair afgestudeerden met hun diploma in de hand naar de vuilnisbelt trekken? Misschien als grap, of uit protest tegen de staat van het hoger onderwijs. Maar kun je je studenten voorstellen die ijverig studeren om na hun afstuderen naar de meest vervuilde delen van de stad te gaan en door het inzamelen van afval een hele gemeenschap te helpen? In Kibera, Kenia, is dat geen fictie — het is de werkelijkheid.

Dit verhaal — en het is écht gebeurd — speelt zich af in Kibera, de grootste krottenwijk van de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Op een oppervlakte van slechts 2,5 vierkante kilometer leven hier zo’n één miljoen mensen. Zoveel inwoners produceren enorme hoeveelheden afval, waar lange tijd niemand zich om bekommerde. Er ontstonden gigantische stortplaatsen die het water en de omgeving vervuilden. Bovendien ontbreekt er bijna alles: fatsoenlijke wegen, stoepen, verlichting, elektriciteit, waterleiding, riolering en niet te vergeten kwalitatief onderwijs.

De Utu Montessori School in Kibera is ontstaan uit precies zulke, ogenschijnlijk onoplosbare, afvalbergen — en uit een groep jonge vrijwilligers die met het inzamelen van afval het schoolgeld betaalden voor een aantal arme kinderen uit de sloppenwijk. Met de tijd groeide de vrijwilligersinzet. Jonge mensen uit de buurt besloten hun eigen school op te richten, zodat ze meer kinderen konden helpen.

De eerste klaslokalen van de Utu Montessori School werden bekostigd door een groep vrijwilligers onder leiding van Ahmed Ibrahim — niet alleen door afval in te zamelen, maar ook door het creatief te hergebruiken. Samen met bewoners van de hele buurt maakten ze gerecyclede kleding, tassen en sieraden. Het perceel waarop de school staat, konden ze van de gemeente huren, en de klaslokalen werden letterlijk “al doende” gebouwd, mede dankzij steun van andere projecten.

Een groot succes was het idee om een fitnessruimte in de school te bouwen. Onbelangrijk in een sloppenwijk als Kibera, zou je denken? Vergis je niet! De fitnessapparatuur werd verkregen via andere sportscholen en sportcentra, en de inkomsten uit entreegelden hielpen mee met eten voor de kinderen en de salarissen van de leraren. Dezelfde groep enthousiaste mensen richtte ook een unieke voetbalacademie op — een veelomvattend sociaal project dat zich beslist niet beperkt tot voetbal. Naast trainingen worden er ook journalistiekcursussen aangeboden. De academie wil jongeren een belofte van een betere toekomst bieden en de mogelijkheid om hun droom na te jagen, of dat nu een carrière als profvoetballer is of een heel ander beroep.

Het initiatief van deze jonge mensen is ongelooflijk — de projecten zijn bijzonder, niet alleen vanwege hun unieke aanpak, maar ook omdat ze veel jongeren uit de buurt samenbrengen om iets goeds te doen voor zichzelf en hun omgeving. Dankzij deze creatieve ideeën kan de Utu Montessori School ook kinderen opnemen van wie de ouders de bijdragen aan staatscholen niet konden betalen. Met hun enthousiasme en heel eigen aanpak heeft de school de harten van alle kinderen in de omgeving gewonnen — en de klaslokalen stromen snel vol.

In de toekomst zal de school — die mede tot stand is gekomen dankzij de Tsjechische organisatie Centrum Dialog — uitbreiden met hogere leerjaren. Op dit moment zijn er een crèche, een kleuterschool en de eerste drie klassen van de basisschool. De droom van Centrum Dialog en de lokale vrijwilligersgroep is te verhuizen naar een eigen gebouw of eigen terrein. Dat is in Kibera echter uiterst moeilijk: ook al gaat het om grond in een sloppenwijk, de prijzen zijn er extreem hoog.

Een aantal kinderen op deze school wordt ondersteund via een project voor adoptie op afstand van Afrikaanse kinderen. Dankzij dit programma hebben al tientallen kinderen uit Kibera niet alleen de basisschool en het middelbaar onderwijs afgerond, maar ook een plek aan de universiteit bemachtigd.

Centrum Dialog startte in 2002 met het programma “Adoptie van Afrikaanse kinderen — een hulpproject op afstand”. Dankzij de steun van Tsjechische “adoptieouders” hebben meer dan 4.000 kinderen uit Kenia en Guinee via dit project een kans op onderwijs gekregen. Wil je je ook aansluiten bij het programma? Lees dan hier meer.