Midden in de Alaskaanse wildernis staan in de ijzige kou, terwijl het groene licht voor het eerst boven je begint te dansen, is een van die momenten die je je hele leven niet meer vergeet. Ik herinner me die volkomen stilte, de krakende sneeuw onder mijn voeten en het gevoel van absolute verwondering toen de hemel ineens helemaal oplichtte. Het noorderlicht is gewoon een natuurschouwspel dat je compleet in zijn greep krijgt en niet meer loslaat.
Als je droomt van het jagen op de aurora, moet ik je vooraf een klein beetje waarschuwen, want het gaat eerlijk gezegd niet alleen om uit je hotelraam kijken. Het is vaak een test van je geduld, bevriezen in de sneeuwduinen en eindeloos de bewolkingsvoorspellingen in de gaten houden, maar geloof me, die enorme beloning maakt het meer dan waard. Ik heb voor jou een gedetailleerde lijst samengesteld met plekken waar je de allergrootste kans hebt om deze hemelse pracht te zien.
Dus laten we beginnen. Ik laat je twaalf plekken zien waar het jagen op het noorderlicht de grootste kans van slagen heeft, leg uit hoe dat hele kosmische wonder eigenlijk werkt, en geef tips hoe je het licht zo goed mogelijk fotografeert, zodat je er een herinnering voor het leven aan overhoudt.
Kort antwoord
Je ziet het noorderlicht het zekerst van eind september tot half april in gebieden die precies onder het aurora-ovaal liggen, zoals het Noorse Tromsø, het Zweedse Abisko of het Alaskaanse Fairbanks. Cruciaal voor het waarnemen is volledige duisternis, de tijd rond middernacht op magnetische schaal en vooral een heldere hemel. Want onthoud één gouden regel: zelfs het zwakste licht bij een heldere hemel is beter dan een enorme zonnestorm die verborgen blijft achter dikke wolken.
Samenvatting
- Beste periode: Het noorderlicht kun je grofweg van eind september tot half april zien, waarbij de ideale omstandigheden meestal rond de lente- en herfstequinox vallen.
- Gouden regel van de jagers: Lage activiteit (KP 1) bij een heldere hemel wint altijd van een massieve geomagnetische storm (KP 8) als het bewolkt is.
- Helderste hemel van Europa: Het Zweedse Abisko profiteert van een uniek microklimaat dat „Blue Hole” wordt genoemd, waardoor de wolken hier verdwijnen zelfs op dagen waarop het overal elders sneeuwt.
- Beste bereikbaarheid: Het Noorse Tromsø ligt precies in het hart van het aurora-ovaal en je vindt er prima directe vluchten, al moet je hier vaker de wolken ontvluchten.
- Uitzonderlijk jaar 2026: De zon heeft zijn maximum bereikt in de huidige elfjarige cyclus, wat betekent dat de komende maanden en jaren de beste omstandigheden in meer dan een decennium bieden.
- Fotograferen met je telefoon: Moderne smartphones leggen het licht inmiddels probleemloos vast, maar een statief en de maximale lengte van de nachtmodus zijn absolute noodzaak.
- Verraderlijke zomer: Hoewel het licht fysisch gezien ook in juli ontstaat, zie je het simpelweg niet door de lichte hemel, vanwege het verschijnsel dat poolzomer heet.
12 beste plekken ter wereld voor het noorderlicht
Ik heb ze ongeveer gerangschikt op basis van hoe zeker én tegelijk bereikbaar het noorderlicht hier is. Bij elke plek vind je waarom hij goed is, wanneer je erheen moet en welke KP-index je doorgaans nodig hebt.
1. Tromsø (Noorwegen)
Het Noorse Tromsø ligt zo’n 350 kilometer ten noorden van de poolcirkel en bevindt zich precies in het hart van het aurora-ovaal, wat het waarschijnlijk de populairste uitvalsbasis van Europa maakt. Het grote voordeel van deze ligging is dat een KP-index van 1 of 2 hier ruimschoots volstaat om dit prachtige schouwspel te bewonderen. De stad zelf is echter behoorlijk verlicht, dus ervaren jagers raden aan om met de auto een stukje verder de duisternis in te rijden.
Reizigers zijn erg lovend over het nabijgelegen eiland Kvaløya en vooral het gebied rond Sommarøy, waar je een van de donkerste hemels in de wijde omgeving vindt. Prachtig zijn hier de weerspiegelingen van het groene licht op het oppervlak van de donkere fjorden, die de foto’s een geweldige diepte geven. Als er boven de stad een ondoordringbaar wolkendek hangt, loont het vaak om juist naar het westen te rijden, waar de hemel verrassend snel opklaart.
De beste periode voor een bezoek is van eind september tot begin april, waarbij veel fotografen februari en maart verkiezen, wanneer de lente-equinox de zonneactiviteit op natuurlijke wijze versterkt. Tromsø bereik je heel gemakkelijk dankzij directe vluchten vanuit Oslo en andere Europese steden, wat het de meest toegankelijke arctische bestemming maakt voor de gemiddelde toerist.
💡 Tip: Wees echt flexibel en vertrouw niet alleen op georganiseerde excursies. Een huurauto geeft je enorme vrijheid om het slechte weer te ontvluchten, precies daarheen waar net een helder venster wordt voorspeld.
2. Lofoten (Noorwegen)
De eilandengroep Lofoten ligt precies onder het aurora-ovaal en biedt waarschijnlijk de meest dramatische natuurlijke decors die je je voor het waarnemen kunt wensen. Stel je steile besneeuwde bergen voor die recht in zee vallen en de iconische rode vissershutjes, waarboven de groene hemel golft. Net als in Tromsø geldt ook hier dat je voor een succesvolle jacht genoeg hebt aan absoluut minimale activiteit rond KP 1.
Er zit echter één behoorlijk grote adder onder het gras: het zeer grillige Noorse weer. De Lofoten behoren tot de meest bewolkte plekken van de regio, dus de wolken kunnen hier echt hardnekkig zijn en zelfs de beste geomagnetische voorspelling verpesten. Een typische trip hierheen betekent vaak drie nachten dichte sneeuwval en eindeloos wachten op dat ene heldere uur, waarvoor je ’s nachts van het strand van Flakstad naar de vuurtoren van Eggum rijdt.
De grootste kans van slagen heb je in maart, wanneer de winterstormen langzaam tot bedaren komen, maar het seizoen duurt hier van eind augustus tot april. Je komt er ofwel met een binnenlandse vlucht naar de kleine vliegvelden van Svolvær of Leknes, of via de pittoreske route met auto en veerboot vanaf het vasteland, wat op zichzelf al een onvergetelijke ervaring is.
💡 Tip: Als je hierheen gaat hoofdzakelijk voor het noorderlicht, reserveer dan minstens vijf nachten, zodat je voldoende speelruimte hebt voor het geval van slecht weer. Meer inspiratie vind je in ons artikel over het noorderlicht op de Lofoten en tips over wat te zien op de Lofoten.
3. IJsland
Heel IJsland ligt ideaal onder het aurora-ovaal, dus puur geografisch gezien heb je over het hele eiland uitstekende kansen. In tegenstelling tot het verlichte Reykjavík, waar je voor zichtbaarheid een vrij sterke activiteit rond KP 3 tot 4 nodig hebt, volstaan op het donkere platteland veel lagere waarden. Een enorm voordeel van IJsland is de mogelijkheid om het jagen op het licht te combineren met een klassieke roadtrip over de beroemde Ring Road.
Juist de auto geeft je het belangrijkste wapen van de auroraj ager: de mogelijkheid om de wolken te ontvluchten. Als het in het zuiden bewolkt is, kun je naar het noorden of het oosten verkassen. Een zeer geliefde plek onder fotografen is het nationale park Þingvellir, waar de lichtvervuiling minimaal is en het groene schouwspel zich tijdens windstille nachten perfect spiegelt op het rustige oppervlak van het enorme meer Þingvallavatn.
De langste en donkerste nachten beleef je hier van oktober tot februari, maar de equinoxen eind september en in maart zijn statistisch gezien iets actiever. De reis hierheen is bovendien heel eenvoudig: op de luchthaven Keflavík landen veel directe vluchten vanuit heel Europa en de autoverhuurbedrijven werken vlekkeloos.
💡 Tip: Volg zorgvuldig de lokale bewolkingsvoorspelling op het portaal Vedur.is, die voor het eiland veel nauwkeuriger is dan globale apps. Lees voor je reis zeker ons artikel met tips over het noorderlicht op IJsland en onze complete reisgids voor IJsland.
4. Fairbanks en Alaska (VS)
Lukáš en ik hebben tijd doorgebracht in Alaska en ik moet zeggen dat juist hier de hemel bekijken een totaal unieke magie heeft. Fairbanks ligt in het binnenland precies onder het aurora-ovaal en heeft dankzij de afstand tot de oceaan een heerlijk droog continentaal klimaat. In de praktijk betekent dat veel meer heldere nachten dan in de bewolkte kustgebieden van Europa, al wordt dat afgekocht met echt bittere kou.
De lokale universiteit stelt dat de aurora hier meer dan 200 nachten per jaar zichtbaar is, en als je heldere lucht en duisternis hebt, lopen de kansen ongelooflijk hoog op. Uit eigen ervaring kunnen we het gebied rond Murphy Dome enorm aanraden, waar we in absolute stilte stonden en gefascineerd omhoog keken. Een heel andere, maar volkomen luxueuze ervaring biedt vervolgens Chena Hot Springs, waar je bij min twintig in het hete thermale water kunt zitten en de groene strepen recht boven je hoofd kunt bekijken 😅.
De beste periode hier is van december tot maart, hoewel het officiële seizoen al in augustus begint. Als je een echt uitzonderlijke ervaring zoekt, probeer dan te overnachten in de iglo’s met glazen koepel in Borealis Basecamp, waar je lekker warm vanuit bed op die pracht kunt wachten.
💡 Tip: Bereid je erop voor dat de kou hier echt extreem kan zijn en de batterijen in je camera en telefoon snel uitput, dus stop ze in de binnenzakken van je jas dicht tegen je lichaam. Meer over onze ervaringen lees je in de teksten over het noorderlicht in Alaska en tips voor Fairbanks.
5. Fins Lapland en de glazen iglo’s
Terwijl Rovaniemi precies op de poolcirkel ligt, vind je de beste omstandigheden voor het waarnemen nog een stuk verder naar het noorden, rond Saariselkä of Ivalo. Juist Fins Lapland werd wereldberoemd door het fenomeen van de glazen iglo’s, die de meest luxueuze manier bieden om op het hemelse schouwspel te wachten. In het hoogseizoen kun je het licht hier naar verluidt ongeveer elke tweede heldere nacht zien, mits de bewolking de plannen niet verpest.
Het meest iconische resort is zeker Kakslauttanen, waar je een combinatie kunt huren van een traditionele blokhut met haard en sauna, gekoppeld aan een verwarmde glazen koepel met bed. Het is prachtig, maar ik moet je wijzen op realistische verwachtingen. Een iglo is gewoon een dure belevenisluxe, maar het is zeker geen garantie dat je het licht ook ziet. Als het de hele nacht dicht sneeuwt, kijk je alleen maar naar vlokken.
De beste tijd voor een reis hierheen is van eind augustus tot april, idealiter rond de herfst- of lente-equinox. Je vliegt er meestal met een overstap in Helsinki rechtstreeks naar de kleinere luchthaven van Rovaniemi of Ivalo, waar je gemakkelijk een auto huurt.
💡 Tip: Als je besluit te investeren in een duurder iglo-resort, beschouw het dan vooral als een complete winterbeleving met sauna en gezelligheid; het noorderlicht is dan alleen maar de mooiste kers op de taart. Bekijk onze tips voor het noorderlicht in Lapland en Rovaniemi.
6. Abisko (Zweden)
Het kleine stadje Abisko in Zweeds Lapland pronkt met een van de grootste natuurlijke troeven van heel Scandinavië. De plaatselijke bergen op de grens met Noorwegen creëren hier namelijk een sterke regenschaduw, die als een perfect schild werkt tegen de bewolking vanaf de oceaan. Het resultaat is een uniek microklimaat dat bekendstaat als „Blue Hole”, waardoor de hemel hier vaak helder is, zelfs op momenten dat overal in de omgeving sneeuwstormen woeden.
Dankzij dit blauwe gat heeft Abisko statistisch gezien de helderste hemel van alle Noordse bestemmingen. Men zegt dat je bij een verblijf van drie of meer nachten hier een enorme kans van slagen hebt. Een geweldige trekpleister is het lokale Aurora Sky Station, dat op 900 meter hoogte op de top van de berg Nuolja staat. Je gaat erheen met een rit van zo’n twintig minuten in de stoeltjeslift dwars door de volledige duisternis, wat naar verluidt op zichzelf al een fantastische ervaring is.
Het hoogseizoen loopt hier van december tot maart, wanneer de kabelbaan regelmatig in bedrijf is. De reis hierheen gaat meestal via de luchthaven van Kiruna, vanwaar het iets meer dan een uurtje rijden of met de trein naar Abisko is.
💡 Tip: De nachtelijke kabelbaanrit naar de top van Nuolja is weliswaar romantisch, maar het is er meestal extreem koud met temperaturen die gewoonlijk rond min twintig graden liggen, dus weiger zeker niet de warme thermopakken die hier worden uitgeleend.
7. Yellowknife (Canada)
De hoofdstad van de Canadese Northwest Territories noemt zichzelf trots de aurorahoofdstad van Noord-Amerika, en daar heeft ze hele goede redenen voor. Yellowknife ligt precies onder het aurora-ovaal en profiteert van een volkomen vlak subarctisch landschap zonder hoge bergen, dus je hebt hier een volledig onbelemmerde horizon. De droge continentale lucht zorgt er bovendien voor dat er bij bittere vorst onder de min 30 graden simpelweg geen wolken ontstaan.
Dankzij dit klimaat behoren de lokale verschijnselen tot de allerhelderste en meest kleurrijke van het hele continent. De exploitanten van het beroemde Aurora Village, waar je op het licht kunt wachten in traditionele verwarmde tipi’s op een bevroren meer, vermelden bij een driedaags verblijf tot 95% kans van slagen. Neem deze statistiek met een korreltje zout, maar er zijn hier echt meer dan tweehonderd heldere nachten per jaar.
Je kunt hier het best heen van half november tot begin april. De vliegverbinding loopt meestal via het Canadese Calgary of Edmonton rechtstreeks naar het kleine vliegveld van Yellowknife.
💡 Tip: Laat je niet in slaap sussen door het feit dat je in een verwarmde tipi zit. Zodra het licht begint, ren je naar buiten op het bevroren meer in temperaturen die hier gewoonlijk naar de veertig onder nul zakken, dus perfecte uitrusting is essentieel.
8. Groenland
Groenland is een bestemming voor echte fijnproevers en reizigers die iets meer zoeken dan het traditionele Noord-Europa. Zo staat het gebied rond het stadje Kangerlussuaq erom bekend dat er hier maar liefst 300 heldere nachten per jaar worden gemeld. De enorme Groenlandse ijskap creëert hier namelijk een permanente hogedrukzone, die de bewolking betrouwbaar wegduwt.
Een nog wat magischere ervaring biedt het beroemde Ilulissat met zijn UNESCO-ijsfjord. Stel je die pracht voor wanneer de enorme drijvende ijsbergen groen en paars oplichten door de weerspiegeling van het licht aan de hemel. Zelfs in de hoofdstad Nuuk, die minimale lichtvervuiling heeft, kun je de aurora gewoon vanaf de straat waarnemen, wat wereldwijd een absoluut unicum is.
De ideale tijd voor een bezoek is van november tot half maart. De bereikbaarheid van Groenland per vliegtuig verandert echter voortdurend door de bouw van nieuwe internationale luchthavens, dus controleer de actuele verbindingen via Kopenhagen zeker zorgvuldig vooraf.
💡 Tip: Reizen hierheen behoren tot de allerduurste ter wereld, dus Groenland heeft eerder zin op het moment dat je de monumentale ijsbergen en de arctische natuur wilt zien, en het noorderlicht is dan eerder een gigantische bonus erbovenop.
9. Faeröer
De Faeröer liggen op tweeënzestig graden noorderbreedte, wat ze aan de zuidelijke rand van de aurorazone plaatst. De eilanden bieden op zichzelf adembenemende landschappen, en aangezien er buiten enkele grotere dorpjes vrijwel geen lichtvervuiling bestaat, zijn de omstandigheden voor een donkere hemel hier perfect. Voor zichtbaarheid van het licht heb je hier wel iets sterkere activiteit nodig rond KP 3 en hoger.
Maar eerlijk gezegd moet ik zeggen dat het grootste probleem van de Faeröer het extreem wisselvallige en regenachtige weer is. De kans dat de wolken hier tijdens de lange winternachten openbreken en de wind gaat liggen, is vrij klein. Officiële gidsen vatten het heel laconiek samen: het noorderlicht komt alleen tevoorschijn als de hemel helder is. En dat is hier in de winter een zeldzaamheid.
Als je het wilt riskeren, ga dan van november tot februari, wanneer de nachten het langst zijn. Op de luchthaven Vágar kom je vanuit Kopenhagen, en over de eilanden beweeg je je daarna gemakkelijk per auto dankzij het systeem van onderzeese tunnels.
💡 Tip: Tijdens een heldere winternacht vang je hier soms een zwakke groene aurora eerder via de camera gericht op de noordelijke horizon, dan dat je een wild kleurenspektakel recht boven je hoofd beleeft.
10. Noord-Schotland
Vrijwel niemand zal het noorderlicht in Groot-Brittannië gaan zoeken, maar het uiterste noorden van Schotland en vooral de eilanden Shetland of Orkney hebben daar uitstekende voorwaarden voor. Ze liggen weliswaar ten zuiden van het hoofdovaal, dus voor een echte show heb je sterkere activiteit nodig van KP 4 tot KP 5, maar het uitgestrekte donkere landschap zonder kunstlicht speelt de jagers in de kaart.
De lokale bevolking gebruikt voor dit verschijnsel de prachtige Shetlandse naam „Mirrie Dancers”, wat zoveel betekent als flonkerende dansers. De gemeenschap van aurorajagers is hier enorm; de lokale Facebookgroep Shetland Aurora Hunter werkt bijvoorbeeld als een uitstekende live-melding van de activiteit. De overgrote meerderheid van de verschijnselen is hier weliswaar alleen groen, maar bij echt sterke stormen kan de hemel ook zeldzaam rood kleuren.
De beste periode voor de Schotse jacht is van eind september tot maart, idealiter tussen negen uur ’s avonds en twee uur ’s nachts. Je komt er gemakkelijk met vluchten vanaf de grote Britse luchthavens naar Inverness of rechtstreeks naar Shetland.
💡 Tip: Als je hier op jacht gaat, zoek dan een plek met een zo laag mogelijke open noordelijke horizon, want het licht speelt zich hier heel vaak alleen laag boven de horizon af en zit zelden recht in het zenit. Bekijk ook ons artikel voor een vakantie in Schotland.
11. Estland en de Baltische staten
Estland ligt het noordelijkst van alle Baltische staten en komt af en toe in het vizier van aurorajagers als een interessant en zeer toegankelijk alternatief. Geografisch ligt het weliswaar ten zuiden van de hoofdaurorazone, maar tijdens sterkere geomagnetische stormen vanaf KP 5 en hoger kan de hemel hier prachtig oplichten. Vooral het huidige zonnemaximum is deze zuidelijkere waarnemingen zeer gunstig gezind.
De Estse media berichten regelmatig over deze waarnemingen, maar ik moet benadrukken dat het licht zien in de Baltische staten eerder een kwestie is van incidentele gebeurtenissen dan van betrouwbare zekerheid. Als je hierheen gaat van september tot maart en net een massieve zonne-uitbarsting treft, hoef je alleen maar een stukje ten noorden van Tallinn naar de donkere kust te rijden en heb je een grote kans op een prachtige ervaring.
💡 Tip: Naar Estland reizen puur en alleen voor het noorderlicht loont statistisch gezien niet echt, maar als je hier al op vakantie bent en je app meldt een grote storm, ga dan zeker ’s nachts naar de zee.
12. Yukon (Canada)
Het Canadese territorium Yukon met als hoofdstad Whitehorse is een fantastisch alternatief voor wie de Canadese wildernis wil beleven, maar terugschrikt voor de extreme afgelegenheid van de noordelijkere gebieden. Whitehorse ligt net buiten de rand van het hoofdovaal, dus je hebt hier gemiddelde activiteit nodig rond KP 3 tot 4, maar het grote voordeel is de uitstekende bereikbaarheid en voorzieningen.
In tegenstelling tot de piepkleine Noordse nederzettingen is Whitehorse een normale stad met prima hotels, restaurants en autoverhuurbedrijven. Het continentale klimaat van Yukon zorgt bovendien voor een groot aantal heldere, ijzige nachten. Tijdens het huidige zonnemaximum kan de frequentie van zichtbare aurora’s hier rustig boven de honderd nachten per seizoen uitkomen, wat een absoluut geweldig getal is.
Het seizoen loopt hier van half augustus tot eind april, waarbij het stabielste ijzige weer doorgaans van januari tot maart is. Op het lokale vliegveld land je heel gemakkelijk vanuit Vancouver of Calgary.
💡 Tip: Als je ’s nachts niet in de auto wilt bevriezen, bieden de lokale operators tal van comfortabele blokhutten buiten de stad, waar je op het licht kunt wachten met een hete thee bij de kachel.
Vergelijking in een overzichtelijke tabel
| Plek | Land | Beste periode | Benodigde KP |
|---|---|---|---|
| Tromsø | Noorwegen | Eind september – begin april | KP 1+ |
| Lofoten | Noorwegen | Eind augustus – half april | KP 1+ |
| IJsland | IJsland | September – april | KP 2–4 |
| Fairbanks | VS (Alaska) | Augustus – april | KP 1–2 |
| Rovaniemi/Ivalo | Finland | Eind augustus – april | KP 2–3 |
| Abisko | Zweden | December – maart | KP 1–2 |
| Yellowknife | Canada | Half november – begin april | KP 2–3 |
| Kangerlussuaq | Groenland | September – begin april | KP 1–2 |
| Faeröer | Koninkrijk Denemarken | November – februari | KP 3+ |
| Noord-Schotland | Groot-Brittannië | Eind september – maart | KP 4–5+ |
| Baltische staten (Estland) | Estland | September – maart | KP 5+ |
| Whitehorse (Yukon) | Canada | Half augustus – eind april | KP 3–4 |
Wat is het noorderlicht en hoe ontstaat het
Om het niet te wetenschappelijk te maken: het begint allemaal bij de zonnewind. De zon stuurt onophoudelijk een stroom geladen deeltjes het heelal in, voornamelijk elektronen en protonen. Wanneer deze wind versnelt en zijn magnetisch veld zich op de juiste manier draait, versmelt hij met het beschermende magnetische veld van de aarde. Deze deeltjes glijden dan langs de magnetische veldlijnen als door een enorme trechter richting beide polen, waar ze met grote snelheid de atmosfeer in botsen.
Het kleurrijke licht zelf ontstaat op het moment dat deze snelle elektronen botsen met zuurstof- en stikstofmoleculen in de bovenste laag van de atmosfeer en hen energie geven. Wanneer deze atomen vervolgens terugkeren naar hun oorspronkelijke ruststand, stralen ze de overtollige energie uit in de vorm van een foton, oftewel gekleurd licht.
De kleur van het licht hangt af van in welk gas de deeltjes botsen en op welke hoogte dat gebeurt:
- Groen: Veruit de meest voorkomende kleur, die wordt veroorzaakt door zuurstof op een hoogte van ongeveer 100 tot 240 kilometer. Ons menselijk oog is bovendien het gevoeligst voor de kleur groen.
- Rood: Een zeer zeldzaam schouwspel, dat eveneens door zuurstof wordt veroorzaakt, maar op enorme hoogtes boven de 200 tot 300 kilometer. Het ontstaat alleen in ijle lucht, omdat deze geëxciteerde toestand lang duurt en de energie in de dichtere lucht lager al zou verliezen voordat hij kan oplichten.
- Paars en roze: Deze prachtige kleuren worden veel lager door stikstof gecreëerd, gewoonlijk rond 100 kilometer boven de grond. Ze vormen vaak de prachtige purperen onderrand van de groene gordijnen tijdens zeer sterke stormen.
Dit verschijnsel gebeurt bovendien niet alleen in het noorden. Precies dezelfde fysica werkt ook op het zuidelijk halfrond, waar het verschijnsel aurora australis heet. Het ontstaat volkomen gelijktijdig met het noorderlicht, alleen is het veel moeilijker waar te nemen, omdat de zuidelijke magnetische pool grotendeels boven de lege oceaan ligt.
Wanneer zie je het noorderlicht
De beste maanden voor het waarnemen op het noordelijk halfrond zijn van eind september tot half april. Misschien vraag je je af waarom het in de zomer niet kan, als het warm is. Fysisch gezien is het licht er natuurlijk wel, maar door het verschijnsel dat poolzomer of middernachtzon heet, wordt het op deze hoge breedtegraden simpelweg helemaal niet donker. En door de lichte hemel zie je de aurora logischerwijs niet.
De grootste kans heb je rond de zogenaamde magnetische middernacht, wat doorgaans tussen tien uur ’s avonds en twee uur ’s nachts lokale tijd valt. De statistisch beste periode komt vervolgens altijd rond de herfst- en lente-equinox, omdat de positie van de aarde ten opzichte van de zonnewind de geomagnetische activiteit op natuurlijke wijze versterkt.
De belangrijkste indicator voor jagers is de KP-index, een schaal van nul tot negen die de kracht van de geomagnetische storm meet. Terwijl in het verre noorden in Tromsø KP 1 of 2 ruimschoots volstaat, stijgen de eisen richting het zuiden steil. In Schotland heb je al ongeveer KP 5 nodig, en voor zichtbaarheid in Nederland moet er een massieve storm komen met een kracht van KP 8 tot 9.
De huidige periode is bovendien volkomen uitzonderlijk. In het najaar van 2024 bereikte de zon zijn maximum binnen de elfjarige cyclus. De verhoogde activiteit daalt echter niet meteen, dus de jaren 2025 en 2026 zijn nog steeds ongelooflijk sterk en bieden de beste omstandigheden voor het waarnemen van de aurora in meer dan een decennium.
Hoe fotografeer je het noorderlicht (met telefoon én camera)
Het menselijk oog verliest in volledige duisternis het vermogen om kleuren te zien en schakelt over op zwart-witzicht, dus het zwakkere licht zie je in het echt eerder als een grijzige of licht groenige wolk. De lens van een camera kan het licht echter veel langer opvangen, daarom zijn foto’s altijd kleurrijker dan de werkelijkheid.
Fotograferen met je telefoon
Moderne smartphones doen dit tegenwoordig uitstekend dankzij de nachtmodus, die in het schemerdonker meerdere opnames samenvoegt. De absolute basis is echter dat je de telefoon volledig stil houdt. Je moet hem op een klein statief zetten, of hem stevig tegen een rugzak of steen leunen.
Zet de nachtmodus aan en sleep de timer handmatig naar het maximum, wat bij iPhones meestal 3 tot 10 seconden is. Zet altijd de zelfontspanner op twee seconden, want door zelf met je vinger op het scherm te tikken zou je de foto vervagen. Probeer ook met je vinger op het scherm de scherpstelling op de hemel te vergrendelen en de belichting iets omlaag te halen, zodat de groene kleur niet overbelicht raakt tot een witte vlek.
Fotograferen met een spiegelreflex- of systeemcamera
Hier heb je de volledig handmatige modus (M) nodig. Open het diafragma maximaal, idealiter naar f/2.8 of een nog lagere waarde. Stel de belichtingstijd in op ongeveer 5 tot 15 seconden, afhankelijk van hoe snel het licht beweegt. Als het heel snel danst, moet je de tijd inkorten tot 3 seconden, anders houd je op de foto alleen een vage veeg over.
De bovengrens van de belichting mag nooit de 20 tot 25 seconden overschrijden. De reden is de rotatie van de aarde, waardoor de sterren op de achtergrond zich tot lelijke streepjes zouden uitrekken. Stel de ISO ergens tussen 800 en 3200 in, fotografeer altijd in RAW-formaat voor betere bewerking en stel vooral handmatig scherp op oneindig, want autofocus werkt in het donker simpelweg niet. Pas goed op met de batterijen, de kou vreet ze letterlijk op, dus draag reserve-exemplaren altijd in een zak dicht tegen je lichaam.
Waar verder heen
Als het jagen op de aurora je enthousiast heeft gemaakt en je nadenkt waar je precies vliegtickets moet kopen, bekijk dan onze gedetailleerde gidsen per gebied. Voor Noorwegen schreven we tips voor Tromsø en een specifieke gids voor het noorderlicht op de Lofoten.
Als de ongetemde wildernis aan de overkant van de oceaan je meer trekt, sla dan zeker ons verhaal over het noorderlicht in Alaska niet over. Voor liefhebbers van warme sauna’s hebben we vervolgens een artikel gericht op het noorderlicht in Lapland.
Veelgestelde vragen
Hier zijn de antwoorden op wat mensen rond het jagen op het noorderlicht het vaakst willen weten.
Is een volle maan een probleem voor het zien van noorderlicht?
Volle maan is niet echt een hindernis, want een krachtig noorderlicht wordt maar heel moeilijk overstemd door maanlicht. Het is wel waar dat een donkere hemel rond nieuwemaan je foto’s en ogen veel beter contrast geeft, waardoor je meer subtiele structuren en kleuren ziet. Je reis hoeft dus zeker niet afgezegd te worden vanwege volle maan.
Heb ik een gids nodig, of kan ik het zelf aan?
Dat lukt je zeker ook zelfstandig met een huurauto, de sleutel is om de wolken en lichtvervuiling te kunnen ontvluchten. Georganiseerde uitstapjes hebben vooral enorme waarde doordat de gidsen het weer in real-time volgen, geheime donkere plekken kennen en jij vooral niet gestrest ’s nachts over bevroren wegen hoeft te rijden.
Bestaan er reizen met noorderlichtgarantie?
Sommige operators in Scandinavië bieden een garantie aan, maar dat betekent meestal alleen dat ze je een gratis nieuwe excursie de volgende dag geven als je het noorderlicht niet ziet. Geld wordt niet terugbetaald en dit geldt alleen tijdens je verblijf. Cijfers zoals 99% succespercentage kun je beter zien als slimme marketing van de aanbieders.
Waarom is het noorderlicht op de foto kleurrijker dan in het echt?
In een zeer donkere omgeving schakelen de menselijke ogen over op staafjes, die geen kleuren onderscheiden, waardoor we het noorderlicht vaak eerder grijswit of licht groenachtig zien. Een camera kan echter dankzij lange belichtingstijd en hoge ISO veel meer licht verzamelen, waardoor hij zelfs bij een zeer zwakke verschijning intens groen vastlegt.
Hoeveel nachten per jaar kun je het noorderlicht zien op de beste plekken?
Vaak wordt gezegd dat het Canadese Yellowknife tot 240 heldere aurora-nachten heeft, het Alaskaanse Fairbanks meer dan 200 en het Noorse Tromsø meer dan honderd. Deze indrukwekkende cijfers komen meestal uit toeristisch materiaal, dus neem ze met een korreltje zout, maar het blijft een feit dat de kansen op deze plekken enorm zijn.
Welke KP-index heb je eigenlijk nodig?
In het hoge Arctische gebied, zoals Tromsø of Fairbanks, is een KP-index van 1 tot 2 ruim voldoende. Noord-Schotland vereist al zo’n KP 4 tot 5. Voor waarneming vanuit Midden-Europa en Tsjechië heb je een flinke storm nodig met een kracht van KP 8 tot 9. Over het algemeen geldt dus dat hoe hoger de KP, hoe verder zuidelijk de ovaal zich verplaatst.
Is het noorderlicht te zien in Tsjechië?
Ja, maar dat is uiterst zeldzaam, want daarvoor heb je een extreme storm nodig met een kracht van KP 8 tot 9. De laatste keer dat dit op grote schaal lukte was in mei 2024 tijdens de massale Gannon-storm (G5), en daarna ook in oktober van datzelfde jaar. Dergelijke gebeurtenissen vinden meestal slechts een paar keer plaats tijdens de hele zonnevlekencyclus van elf jaar, dus het is zeker geen jaarlijkse zekerheid.
Hoe koud is het en wat moet je meenemen?
In Lapland of Canada dalen de temperaturen in het seizoen gewoonlijk tussen min 5 en min 30 graden. De basis is het laagjes-principe, waarbij je over merino fleece aantrekt en daaroverheen een dikke winddichte jas. Tijdens het fotograferen sta je alleen stil op je plek en produceer je geen lichaamswarmte, dus warme wanten en geïsoleerde laarzen zijn absoluut noodzakelijk.
Kan ik het noorderlicht gewoon met mijn telefoon fotograferen?
Ja, moderne vlaggenschiptelefoons op een statief in nacht- of Pro-modus met lange belichtingstijden van ongeveer 3 tot 10 seconden maken echt prachtige foto’s. Een kwaliteitsvolle spiegelreflexcamera met grote sensor wint echter altijd in scherpte van details en het vermogen om snelle kleurengordijnen te bevriezen.
Welke kleuren zal ik allemaal aan de hemel zien?
Meestal zie je de groene kleur, die wordt gecreëerd door zuurstof op middelgrote hoogtes. Bij zeer sterke geomagnetische stormen verschijnt er ook rood hoog in de ijle lucht en ook prachtig violet of roze, veroorzaakt door stikstof in de lagere atmosferische lagen.
