Via ferrata’s in de Dolomieten voor beginners: 5 beste routes

De Italiaanse Dolomieten zijn een paradijs voor iedereen die van de bergen houdt, maar wil je iets echt onvergetelijks beleven, dan moet je deze beveiligde routes eens proberen. Het zijn eigenlijk paden die je met behulp van stalen kabels, ijzeren pinnen en ladders naar plekken brengen waar je zonder klimuitrusting en jarenlange ervaring normaal gesproken nooit zou komen.

Ik verklap je vast een beetje wat je te wachten staat: vijf routes waarbij je precies genoeg bang wordt, de uitrusting waarmee je echt niet zonder op pad moet, en een tip waar je na de beklimming een biertje kunt drinken.

Samenvatting

Heb je haast en wil je alleen een snel overzicht voor je vertrek? Hier zijn de belangrijkste punten. Maak gerust een foto van deze samenvatting met je telefoon, zodat je hem onderweg altijd bij de hand hebt:

• Wat is een via ferrata: Letterlijk vertaald een ijzeren weg, een bergroute beveiligd met stalen kabels, krammen en ladders. Hij werd uitgevonden in de Dolomieten tijdens de Eerste Wereldoorlog.
• Moeilijkheidsgraad: In Italië gebruikt men de letters A (makkelijk) tot D (extreem zwaar). Voor complete beginners zijn routes A of B ideaal.
• Verplichte uitrusting: Ga nooit op pad zonder helm, klimgordel en een gecertificeerde ferrataset (valdemper). De uitrusting kun je makkelijk ter plaatse huren.
• Beste reisperiode: Van juli tot september. Vertrek altijd vroeg in de ochtend, want middagonweer is op stalen kabels levensgevaarlijk (regel: vóór 13:00 uur terug zijn).
• Basiskamp: Cortina d’Ampezzo is onze favoriete uitvalsbasis en waarschijnlijk het handigste startpunt voor de meeste beroemde routes.
• Gids: Voor je eerste ervaring of voor zwaardere routes (C) huur je zeker een gecertificeerde IFMGA-gids in. Die rust is het waard.

Wat is een via ferrata eigenlijk en waar komt hij vandaan?

Misschien heb je de term al eens gehoord, maar wat betekent het nou eigenlijk in de praktijk? Een via ferrata, Italiaans voor ijzeren weg, is een bergroute die permanent is beveiligd met stalen kabels, ijzeren treden, ladders en zelfs hangbruggen. Dat betekent dat je je veilig kunt bewegen in zeer steil tot loodrecht terrein waar anders alleen ervaren klimmers met hun eigen touwen en zekering zich zouden wagen. Jij klikt je gewoon met karabiners vast aan de kabel die al in de rots zit en klimt naar boven.

Interessant is dat de via ferrata eigenlijk een uitvinding is die rechtstreeks uit de Dolomieten komt. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vonden hier hevige gevechten plaats tussen het Italiaanse en het Oostenrijks-Hongaarse leger, midden in de hoge bergen. Soldaten moesten manschappen, wapens en voorraden veilig en snel over de steile bergkammen verplaatsen, dus boorden ze ijzeren krammen in de rotsen en spanden ze kabels. Wij hebben op die oude paden soms wel een half uur stilgestaan en ons voorgesteld hoe die mannen het hier ruim honderd jaar geleden volhielden onder die verschrikkelijke omstandigheden, met zware uitrusting en in de winter. Op een moderne ferrata met lichte schoenen en een moderne karabiner voel je je dan een beetje misplaatst. Tegenwoordig vind je hier het dichtste ferratanetwerk van heel Europa en veel van die routes lopen langs oude bunkers en tunnels die rechtstreeks in de rots zijn uitgehakt. Geloof me, van de sfeer hier krijg je echt kippenvel.

Hoe zwaar is het? De Italiaanse classificatie van ferrata’s

Bij het kiezen van je eerste route is het belangrijkste waar je op moet letten de moeilijkheidsgraad. De Italiaanse Dolomieten gebruiken hun eigen classificatie, aangeduid met de letters A tot D, eventueel met de cijfers 1 tot 5 (waarbij 1 het makkelijkst is). De lettercodering is in de praktijk echter veel gebruikelijker. Als complete beginner begin je strikt met de A’s en B’s, en eerlijk gezegd is dat helemaal geen schande — integendeel.

• A (Makkelijk): Het gaat in wezen om een wandelroute in steiler terrein, die voor de zekerheid is voorzien van een kabel. Vaak hoef je de kabel niet eens vast te houden, hij dient vooral voor het veilige gevoel. Ideaal om kennis te maken met de uitrusting, of als je met oudere kinderen gaat en het zonder onnodige stress wilt uitproberen.
• B (Matig zwaar): Hier kom je al steilere stukken en rotsen tegen. De kabel gebruik je actief om vooruit te komen, soms zweet je een beetje, maar met een beetje conditie kan iedere gemiddeld fitte wandelaar dit aan.
• C (Zwaar): Loodrechte wanden, overhangen, stukken waar je kracht in je armen nodig hebt en goed met je zwaartepunt moet kunnen werken. Voor beginners is deze moeilijkheidsgraad alleen geschikt in het gezelschap van een ervaren berggids, anders kan het een behoorlijk angstaanjagende ervaring worden.
• D (Extreem zwaar): Vereist een uitstekende conditie en eerdere ervaring. Lange overhangende stukken waar je je alleen met je armkracht vasthoudt. Niets voor nieuwelingen; deze routes laten we met een gerust hart over aan de meest doorgewinterde bergbeklimmers.

Verplichte uitrusting voor een ferrata (en waar je die krijgt)

Als je informatie zoekt over via ferrata’s in de Italiaanse Dolomieten, lees je vaak dat je je eigen uitrusting kunt meenemen, maar gelukkig is dat geen must. Als je met het vliegtuig komt of geen dure spullen wilt kopen voor één keer, kun je alles probleemloos huren. Ik weet zelf hoe het is om een gigantische koffer vol overbodige spullen mee te sjouwen, dus verhuurpunten zijn echt een uitkomst.

Heb je geen eigen uitrusting, dan huur je die helemaal prima in vrijwel elk bergdorp. In Cortina d’Ampezzo vind je bijvoorbeeld meerdere verhuurpunten (zoals Snow Service of de lokale berggidskantoren), waar een complete ferrataset je ongeveer 30 tot 50 euro per dag kost. Het personeel stelt alles graag op jouw maat in, dus je hoeft niet bang te zijn dat je iets verkeerd doet.

Wat je precies aan en bij je moet hebben:

• Klimhelm: Nooit, maar dan ook echt nooit een ferrata zonder helm beklimmen. Het gaat er niet alleen om dat je je hoofd tegen de rots kunt stoten, het grootste gevaar komt van mensen boven je die per ongeluk een steen kunnen losmaken.
• Klimgordel: Moet perfect zitten, mag niet knellen maar ook niet te los zitten.
• Ferrata-valdemper (Y-lanyard): Een speciale set van twee elastische lussen met karabiners en een scheurremmer. Probeer alsjeblieft niet om je op een ferrata te zekeren met gewone klimlussen. Bij een eventuele val zou dat slecht aflopen (de valdemper is er juist om de enorme energie van de klap op te vangen).
• Ferratahandschoenen: Stalen kabels zijn ruw, soms steekt er een losse draad uit, en geloof me, na twee uur klimmen zonder handschoenen zitten je handen vol blaren. Stevige leren handschoenen uit de bouwmarkt of fietshandschoenen met afgeknipte vingers volstaan ook, al zijn speciale ferratahandschoenen natuurlijk het beste.
• Stevige schoenen: Laat je sneakers in het hotel. Je hebt goede wandelschoenen nodig, idealiter met een stevigere neus (de zogenaamde climbing zone), zodat je veilig op kleine rotsrichels kunt staan.
• Water en EHBO-kit: Vergeet alsjeblieft ook genoeg drinken niet. De zon kan ongelooflijk hard op de rotsen branden en wij hebben altijd minstens twee liter water per persoon bij ons. Een klein EHBO-kitje met pleisters komt soms ook van pas, want zelfs in de beste handschoenen ontstaat er weleens een blaar.

Wanneer naar de Dolomieten en waar je op moet letten

Het seizoen voor via ferrata’s in de Dolomieten is vrij kort. In de winter zijn de routes afgesloten onder een laag sneeuw en ijs, dus het ideale venster om de Dolomieten te bezoeken loopt van juli tot eind september. In de herfst koelt het wel af, maar de dagen kunnen heerlijk zonnig zijn en bovendien sta je dan niet in de rij op de kabel.

De grootste boosdoener op ferrata’s is echter het weer. Je vasthaken aan een stalen kabel die naar de top van een berg leidt, midden in een zomerse onweersbui, is zo’n beetje het slechtste idee ter wereld, want kabels werken als een gigantische bliksemafleider. De gouden regel in de Alpen luidt: om 13:00 uur zit je bij voorkeur al met een biertje in een berghut of ben je terug in het dal. Middagonweer ontstaat door de hitte heel snel, dus vertrek altijd vroeg in de ochtend, gerust al om zeven of acht uur. Toen we voor het eerst naar de Dolomieten gingen, moest Lukáš me al om vijf uur ’s ochtends uit bed sleuren, iets wat ik persoonlijk echt verafschuw. Maar zodra we zagen hoe rond het middaguur de donkere wolken zich boven de bergen samenpakten, gaf ik toe dat hij gelijk had. Vroeg opstaan is hier echt een kwestie van overleven. Sluit voor de zekerheid ook een goede reisverzekering af die bergsport dekt. Voor kortere reizen binnen Europa kiezen wij voor een verzekering met goede dekking voor bergsporten, voor langere reizen of specifieke sporten gebruiken we SafetyWing.

De 5 beste via ferrata’s in de Dolomieten voor beginners

Deze routes behoren tot de beproefde klassiekers voor beginners — we hebben ze gecheckt bij ervaren klimmers en berggidsen die we vertrouwen. We kozen ze bewust zo uit dat je zelfvertrouwen niet in het gedrang komt, maar je tegelijkertijd gezond respect voelt (dat is precies het juiste gevoel 😉). Schat altijd zorgvuldig je eigen krachten in en huur een gids in als je niet zeker bent.

1. Sentiero Bonacossa (Moeilijkheidsgraad A)

Als je net begint met ferrata’s en helemaal niet zeker weet of je geen hoogtevrees hebt of het überhaupt leuk zult vinden, is de Sentiero Bonacossa een absoluut ideale keuze. Het gaat eerder om een prachtig hooggebergtepad dat op enkele steilere stukken is voorzien van een kabel om je vast te houden.

De route begint vlak bij de beroemde Tre Cime en loopt over de bergkammen richting rifugio Bossi. Je treft hier geen loodrechte wanden of zware krachtstukken aan, je geniet eerder van de ongelooflijke uitzichten op de gekartelde toppen en van het gevoel hoog in de bergen te zijn. Ik herinner me nog hoe ik daar voor het eerst stond en het dal in keek, het was gewoon magisch. De hele tocht is in 1 à 2 uur te doen, dus je raakt niet eens uitgeput.

2. Cesare Piazzetta op de Sass Pordoi (Klassieker A/B)

Het Sella-massief en de prachtige top Sass Pordoi bieden geweldige mogelijkheden voor beginnende klimmers. De route Cesare Piazzetta beweegt zich in zijn eenvoudigere variant voor beginners in de aangename moeilijkheidsgraad A/B. Bij het instappunt kom je meestal heel comfortabel en de route loopt zeer logisch langs de rotsblokken.

De tocht kost je ongeveer 2 tot 3 uur en biedt je werkelijk schitterende uitzichten op de omliggende bergkammen. Het is dat type ferrata waar je al een beetje je benen en armen moet gebruiken, maar je je nog steeds volkomen veilig voelt. Dat gevoel als je boven komt en je helm afzet, is gewoon onbetaalbaar. Bovendien kun je je boven belonen met een heerlijke Italiaanse espresso met uitzicht op de hele Sella-groep, en dat is gewoon top.

3. Innerkofler-De Luca bij de Tre Cime (Moeilijkheidsgraad C: met gids)

Hoewel deze ferrata moeilijkheidsgraad C heeft, is hij ongelooflijk populair, ook onder sportieve beginners, maar we raden je dringend aan hem de eerste keer met een gecertificeerde gids te doen. Hij ligt direct op de berg Monte Paterno, die grenst aan de iconische Tre Cime di Lavaredo, dus de uitzichten zijn als van een poster.

De route is vooral fascinerend vanwege zijn geschiedenis. Hij loopt door lange, uitgehakte oorlogstunnels uit de Eerste Wereldoorlog, dus vergeet zeker geen hoofdlamp mee te nemen. Zodra het in die donkere doorgangen pikkedonker wordt, is dat op zich al een behoorlijk avontuurlijke belevenis. Het klimmen zelf duurt ongeveer 4 tot 5 uur en de gids helpt je over de zwaardere stukken en geeft je vertrouwen, want onder je gaapt soms een behoorlijk stevige afgrond 😅.

4. Ferrata delle Trincee op de Marmolada (Moeilijkheidsgraad B/C)

Als je toch in de Dolomieten bent, mag je de koningin van deze bergen niet missen: de Marmolada. Recht tegenover haar majestueuze gletsjer rijst de Padon-bergkam op, waarover het schitterende historische pad Ferrata delle Trincee loopt. Moeilijkheidsgraad B/C betekent dat je af en toe een beetje zweet, maar meestal gaat het om vloeiend klimmen over geleed gesteente.

Deze route is, zoals de naam al verraadt (Trincee betekent loopgraven), door en door doordrenkt van oorlogsgeschiedenis. Je loopt langs oude schietgaten, bunkers en loopgraven. Het is ongelooflijk om met eigen ogen te zien waar de soldaten zich destijds verscholen, en je te realiseren welke enorme geschiedenis uit die rotsen ademt. De uitzichten op de hoogste berg van de Dolomieten, bedekt met een gletsjer, zijn zo adembenemend dat je om de haverklap moet stoppen om te fotograferen. De hele ronde kost je zo’n 2 tot 3 uur klimmen, plus wat tijd voor de heen- en terugweg.

5. Ferrata Possnecker op de Sassolungo (Moeilijkheidsgraad B/C)

De laatste tip is een absolute klassieker in het gebied van het Sassolungo-massief. De Possnecker behoort tot de oudste ferrata’s in de Dolomieten en is een mooie historische lijn die heel slim gebruikmaakt van de natuurlijke kloven en schoorstenen in de rots. Hoewel hij de beoordeling B/C heeft, wachten je geen onzinnig zware overhangen, maar eerder slim en technisch klimwerk.

De route loopt door schitterend kalksteenterrein, waar stukken langs een stalen kabel afwisselen met het lopen over richels. Meestal vertrek je dus meteen ’s ochtends vroeg, zodat je genoeg tijd hebt voor een relaxte afdaling, en intussen voel je je een echte alpinist, ook al begin je net met deze sport. Juist op deze route bedacht ik persoonlijk voor het eerst dat Lukáš en ik dit echt regelmatig zouden moeten gaan doen, want dat contact met de rots is hier gewoon betoverend.

Met een gids of op eigen houtje?

Een vraag waar veel beginners mee worstelen. Denk je na over een self-guided via ferrata in de Dolomieten, dan moet je dat zeer verantwoordelijk aanpakken. Voor heel eenvoudige routes (A of A/B) kun je op eigen houtje gaan, mits je geen hoogtevrees hebt, een goede conditie hebt en veilig met karabiners kunt omgaan. Zorg er echter altijd voor dat er iemand bij je is die op zijn minst een beetje weet wat hij doet.

Aan de andere kant raden we voor routes van moeilijkheidsgraad C, of als je gewoon niet zeker van je zaak bent, van harte aan om een gecertificeerde IFMGA-berggids in te huren. Deze mannen en vrouwen kennen de lokale bergen op hun duimpje. Ze weten hoe je de drukte vermijdt, helpen je met de techniek en vertellen er ook nog verhalen bij waar je kippenvel van krijgt. Een gids inhuren kost meestal 200 tot 300 euro per dag voor een kleine groep, wat verdeeld over vrienden zeker de moeite waard is.

Waar te overnachten (de beste uitvalsbasis voor ferrata’s)

Wil je de beste ferrata’s en tochten binnen handbereik hebben, dan raden we je aan om het pittoreske stadje Cortina d’Ampezzo als hoofdbasis voor je verblijf te kiezen. Cortina ligt in het hart van de mooiste toppen en met de auto bereik je vanaf hier de instappunten van de meeste populaire routes binnen enkele tientallen minuten.

Het is weliswaar een wat luxer oord (de prijzen voor een nette kamer liggen in het seizoen rond de 150 tot 250 euro per nacht voor twee personen), maar de ligging verdient zich dubbel en dwars terug. In de stad vind je uitrusting bij verhuurpunten, maar vooral zit je ’s avonds op de terrassen met een Aperol Spritz te kijken hoe andere toeristen ook mank van de rotsen komen. Solidariteit 😁. Zoek je iets met echte stijl, dan is het traditionele Hotel de la Poste midden in het centrum prachtig. Willen we liever wat besparen en de bergen meteen om de hoek hebben, dan kiezen we de erg fijne B&B Hotel Passo Tre Croci, die net boven de stad ligt en waar je vanaf de instappunten van de ferrata’s echt maar een paar minuten verwijderd bent.

Waar je in de Dolomieten lekker kunt eten

Nu ik het toch over die geliefde accommodaties en tochten heb, mogen we het allerbelangrijkste niet vergeten: eten. Het overkomt Lukáš en mij namelijk zelden dat we na een hele dag klimmen op de rotsen geen razende honger hebben. En de Italiaanse bergen zijn voor het stillen van die honger de beste plek ter wereld.

In Cortina d’Ampezzo hebben we één hartendiefje waar we regelmatig komen, namelijk Ristorante Pizzeria Croda Cafe. Ze maken er een goddelijke pizza met dun deeg, en als we daar na de afdaling nog in onze trekkingschoenen binnenvallen, kijkt niemand ons scheef aan. Het is er altijd gezellig druk en vrolijk, en de prijzen zijn voor het luxe Cortina eigenlijk heel aangenaam.

Wil je jezelf echt verwennen en iets lokalers en boerderij-achtigers proeven, reserveer dan zeker bij El Brite de Larieto. Het is een geweldige bergboerderij annex restaurant vlak bij Cortina, waar ze zelf kaas en vleeswaren maken. Daar hun plankje huisgemaakte kaas eten met een glaasje lokale wijn bij zonsondergang, dat is gewoon de echte reden waarom we überhaupt die bergen op klauteren. 😁

Oefenen vóór vertrek: wat je thuis kunt proberen

Voordat je naar Italië afreist voor die echt grote wanden, is het bijzonder verstandig om het werken met de uitrusting eerst rustig dichter bij huis uit te proberen. Een verlammende hoogtevrees ontdek je liever tien meter boven de grond dan tweehonderd meter boven een Italiaanse afgrond 😁. In Nederland vind je geen echte alpiene ferrata’s, maar er zijn wel goede manieren om te oefenen: veel klimhallen bieden cursussen via ferrata-techniek aan, waar je in alle rust met de kabel en karabiners leert omgaan zonder de druk van de omgeving.

Wil je het op echte rots oefenen, dan zijn de Belgische Ardennen of klettersteige net over de grens in Duitsland (bijvoorbeeld in de Eifel of het Sauerland) goed bereikbaar vanuit Nederland. Een handige tussenstop onderweg naar de Dolomieten is bovendien Oostenrijk, waar talloze beginnersvriendelijke klettersteige liggen. Op veel van deze plekken kun je uitrusting huren en een korte introductiecursus met een instructeur boeken.

Wat te doen in de omgeving als je niet klimt

Natuurlijk kun je niet je hele vakantie aan kabels hangen, je armen en benen hebben rust nodig. Italië draait naast bergen ook om eten en genieten, en wij vermaken ons in de Dolomieten altijd graag.

Na een zware dag op de rotsen ontdek je dat de Zuid-Tiroolse keuken eigenlijk een wonder is. Italiaanse pasta plus Oostenrijkse stevigheid betekenen dat je drie keer zoveel eet als je van plan was, terwijl je tegen jezelf zegt dat je het verdiend hebt. Je wordt verliefd op de knoedels (canederli) in alle varianten, op de stevige polenta met vlees of op de zoete appelstrudel. En ’s avonds om de spieren op te warmen, raden we van harte een bombardino of Aperol Spritz op het terras aan. De meeste betere hotels in Cortina bieden ook prachtige wellnesscentra en sauna’s, precies wat je lichaam na een hele dag op de rotsen het hardst nodig heeft.

Wijzelf gunnen ons naast het eten af en toe ook wat geschiedenis en ontspannende uitstapjes. De Dolomieten liggen bezaaid met prachtige bergmeertjes, zoals het iconische Lago di Braies, waar je met de auto naartoe kunt rijden om gewoon te genieten als je armen het klimmen even niet meer aankunnen. Je kunt er ook een bootje huren en er een ronduit romantische middag van maken. En nog iets: maak je graag video’s, laat de drone dan liever thuis. In de meeste nationale parken in de Dolomieten is vliegen streng verboden en zijn de boetes echt fors 😅.

Lees verder

• Lees ons uitgebreide artikel Wat te doen in de Dolomieten voor de mooiste tochten zonder kabel.
• Op zoek naar een topplek om te slapen? Bekijk ons artikel Cortina d’Ampezzo: Complete gids en onze uitvalsbasis.
• Voor klassieke wandeltochten mag je de iconische Tre Cime di Lavaredo niet overslaan.

Tips en trucs vóór je reis

Elke bergreis vereist een beetje saai plannen vanachter je bureau thuis. Lukáš en ik hebben na al die jaren ons eigen vaste systeem dat ons niet alleen zenuwen, maar meestal ook behoorlijk wat geld bespaart. Ik deel graag een paar van onze persoonlijke trucjes die zich op onze reizen naar Italië het meest hebben bewezen.

Waar je vluchten en vervoer regelt

Veel reizigers gaan met de auto naar de Dolomieten, want dat is vrij comfortabel. Vanuit Nederland is het een flinke rit (zo’n 11 à 12 uur), maar je kunt onbeperkt uitrusting meenemen. Vlieg je liever, dan zijn de luchthavens van Venetië, Verona of Milaan-Bergamo het handigst. Vanuit Amsterdam vlieg je met KLM, Transavia of easyJet naar Noord-Italië en van daaruit pak je een huurauto. Lukáš en ik hebben al jaren goede ervaringen met DiscoverCars, dat we overal ter wereld gebruiken om auto’s te huren.

Goedkope vluchten vergelijk je het makkelijkst op de gebruikelijke vergelijkingssites, waar je in één oogopslag alle verbindingen vanuit Nederland ziet. Een huurauto op de luchthaven oppikken is de beste combinatie om in de bergen volledig flexibel te zijn en niet afhankelijk te zijn van het vrij schaarse Italiaanse busvervoer. Denk er ook aan dat je in Italië voor sommige snelwegen tol betaalt — houd dus wat contant geld of een creditcard bij de hand voor de tolpoortjes.

Vergeet betrouwbaar internet niet

Ook al ben je binnen Europa en geldt hier gewoon roaming, in de bergen valt het signaal vaak weg en is een back-up soms handig, zeker als je de buienradar moet checken vanwege onweer. Er is niets erger dan aan de rots hangen en niet weten of die donkere wolk boven je losbarst of je net mist.

Voor langere reizen, of als je veel data zonder stress nodig hebt en meteen foto’s met je familie wilt delen, raden we een eSIM van harte aan. Voor ons werkte die van Holafly verreweg het best (bekijk onze review). Je installeert hem nog thuis op de bank en zodra je de grens oversteekt, surf je zonder gedoe met fysieke simkaarten.

Veelgestelde vragen (FAQ)