Son zamanlarda sosyal medyada okuldan çok daha fazlasını seyahatin vereceğini savunan paylaşımlar giderek artıyor. Ünlü isimler medyada okulun kendilerini sıktığını ve hiçbir işe yaramadığını söylemekten çekinmiyor. Bu durum, pek çok genç insanda okulu bırakıp sırt çantasını kaparak on yılı dünyayı gezerek geçirme düşüncesi uyandırabiliyor. Seyahat gerçekten çok şey öğretir; başka kültürlere hoşgörüyü artırır, bağımsızlığı, dayanıklılığı ve uyum sağlama yeteneğini güçlendirir. Ama bazı şeylerin yerini tutamaz.
Neden seyahat yerine okumayı tercih edeceğimi anlatmadan önce birkaç şeyi belirtmek istiyorum. Üniversite okumayı hiçbir şekilde zorunlu görmüyorum. Yetenekli bir usta, çiçekçi ya da kuaför olmaya karar vermek harika bir şey. Bu yazı yalnızca benim hakkımda. Neden her zaman üniversiteyi seyahate tercih ederdim — onu anlatıyorum.

1) Okul olmadan öğrenemeyeceğiniz şeyler var
Bizim kuşak her şeyi hemen istiyor. Ama her şey hemen olmuyor. Örneğin ne doktor ne de avukat bir gecede olunur; üstelik bunlar kesinlikle kendi kendine öğrenilerek elde edilecek meslekler değil. Ama mesele yalnızca bu mesleklerle de sınırlı değil. Üniversitede konuları, kendi başınıza hiçbir zaman giremeyeceğiniz bir derinlikte inceliyorsunuz. Belki o konular sizi bile ilgilendirmiyor. Muhtemelen öğrendiklerinizin büyük çoğunluğunu hiç kullanmayacaksınız. Ama size kazandırdığı şey şu: hiçbir şey siyah-beyaz değildir, her sorunun incelenebilecek birçok katmanı vardır. Üniversite, sorunlara eleştirel bir gözle yaklaşmak gerektiğini gösterir; arkadaş sohbetlerinde herkesin her konuda bir fikri olduğunu, ama kimsenin hiçbir şeyi gerçekten bilmediğini anlarsınız.
2) Dünyayı daha geniş bir perspektiften görmek
Dünyamız giderek hızlanıyor. Çoğumuz her gün iş ve aile arasında gündelik koşturmacayı atlatmaya çalışırken derin tartışmalara girmeyi pek de arzu etmiyoruz. Tartışmak, kendi görüşlerimin sorgulanmasına izin vermek ve kendi balonumun dışında yaşayan insanların gözünden dünyayı görmek, üniversitenin benim için en ilgi çekici yanlarından biriydi. Elbette bazı üniversitelerde tartışmalara yeterince alan açılmaması bir sorun; ama bunu başka bir zamana bırakalım. Üniversitede okurken çeşitli panel tartışmalarına ve derslere gitme fırsatı da bulabiliyorsunuz. Evet, mezun olduktan sonra da bunlar mümkün; ama dürüst olalım, hayatın koşuşturmacasında kaçımız buna zaman ayırabiliyor?

3) Başka türlü ulaşamayacağınız şeyleri deneyimlersiniz
Ben kimya ya da nanoteknoloji okumadım; okusaydım bu madde çok daha çarpıcı olurdu. Gazetecilik okudum — ve bunu çok sevdim!
Lisansın ilk yıllarında saatlerce karanlık odada geçirdim, film banyo ettim ve fotoğraf büyüttüm. Tek bir küçük odada yaşanabilen bu kadar büyük bir macerayı başka hiçbir yerde bulamazdım.

4) Bağlantılar
Gazetecilik okurken aynı ya da çok benzer alanlara yönelen insanlarla çevrili bir ortamda eğitim aldım. Bu kolektif ortamın kendisi bile zenginleştirici. Sınıf arkadaşlarım (benden çok daha başarılı olanlar) bugün televizyon kanallarında ve radyolarda çalışıyor; radyo ya da haber açtığımda tanıdık bir ses duymak için çok uzun beklemiyorum.
Okulda, liseden bu yana hayranlık duyduğum insanlarla tanışma fırsatı buldum; bir kısmı beni bizzat okuttu ya da en azından birkaç seminerde bizimle birlikteydi. Eğitimi sonuna kadar değerlendirmeye çalıştım; çalışmaya başlamadan önceki ilk yıllarda stajlara, kurslara, atölyelere ve derslere koştum (birkaç yıl boyunca yaz tatillerinde düzenlenen gazetecilik okullarına katıldım). Üniversitedeki bu ilk yıllar, en güzel yıllarımdı. Tüm bu etkinlikler sayesinde yalnızca hangi işleri yapmak istediğimi değil, hayatımda hiçbir zaman yapmak istemeyeceğim şeyleri de keşfettim.
5) Sistemle tanışmak
Bu madde belki gülünç gelecek ama son derece gerçek. Okulda sistemle yaşanan pek çok tatsız karşılaşmayı bizzat deneyimlersiniz. İyi ihtimalle bu, zorunlu gereklilikleri yerine getirmek ya da sınav kaydı için sürekli çöken bir sisteme takılıp kalmakla sınırlı kalır. Türkiye’de yaşamak, bir sistemin içinde yaşamak demek. Okul da aslında her yıl karşılaşacağınız vergi beyannameleri, konut kredisi işlemleri ya da sigorta şirketiyle müzakereler için güzel bir hazırlık. Yine de hangi işlemlerin çevrimiçi yapılabileceğini, hangilerinde yığınla kağıt basıp hangi gişeye teslim etmeniz gerektiğini hiçbir sistemde hatırlamanız mümkün değil. Çünkü sistem değişiyor. Bu da adrenalin seviyemizi düzenli olarak yükseltiyor. 🙂

Yüksek lisans diplomamı elime aldığımda içim buruk bir hüzünle doldu. Dünyada hiçbir şey için öğrencilik yıllarımı takas etmezdim. Tek bir dersi bile kaçırmak istemeyenlerden biriyim; derslerin büyük çoğunluğuna gerçekten dört gözle beklerdim. Elbette zaman zaman bir şeyleri savsakladım, zaman zaman bir şeyleri atlattım. Ama gazetecilik eğitimim güzeldi, bir anlamda heyecanlı ve büyülüydü; bunun yerine başka bir yerde gezmiş olmayı hiç pişman olmuyorum. Zaten seyahat etmek için hayatın geri kalanı var.
