Naxos, Grecja: 15 atrakcji, które warto zobaczyć i zrobić

Jeśli zastanawiasz się, dokąd wybrać się tego lata na wakacje w Grecji, mam dla Ciebie świetny pomysł. Naxos w Grecji to według wielu podróżników bezkonkurencyjnie najlepsza grecka wyspa dla rodzin — i szczerze mówiąc, gdy raz tu zawitasz, od razu zrozumiesz dlaczego. Podczas gdy sąsiednie wyspy pękają w szwach pod naporem turystów i walczą z ogromnym wzrostem cen, tutaj znajdziesz prawdziwy cykladzki spokój za znacznie rozsądniejsze pieniądze. To największa i najbardziej zielona wyspa całego archipelagu, która żyje własnym tempem i nie polega wyłącznie na turystyce.

Co więc czeka Cię na Naxos? Przygotowałam dla Ciebie 15 propozycji — od najpiękniejszych plaż, przez antyczne posągi, aż po górskie wioski, w których przez całe popołudnie nie spotkasz ani jednego turysty. Znajdziesz tu nieskończone piaszczyste plaże z bardzo łagodnym wejściem do morza, jak stworzone dla małych pływaków. Oprócz kąpieli polecam Ci jednak wypożyczyć samochód i ruszyć w głąb wyspy, gdzie kryją się tradycyjne górskie wioski z białego marmuru oraz żyzne doliny pełne drzew oliwnych. Naxos po prostu wynagradza tych, którzy się nie spieszą i chcą odkrywać ukryte zakątki.

Podsumowanie

• Najlepsze plaże: Zachodnie wybrzeże oferuje kilometry drobnego piasku, a plaże takie jak Plaka czy Agios Prokopios należą do najpiękniejszych w całej Grecji.
• Historia i zabytki: Tuż przy porcie przywita Cię antyczna brama Portara, a w stolicy możesz zgubić się w uliczkach weneckiego zamku Kastro.
• Aktywne wakacje: Na wyspie znajdziesz najwyższą górę Cyklad (Zas, 1004 m), na którą prowadzi świetny szlak turystyczny, a okolice Mikri Vigla są znane na całym świecie z kitesurfingu.
• Wyśmienite jedzenie: Wyspa jest samowystarczalna żywnościowo, więc koniecznie spróbuj słynnych ziemniaków z Naxos, miejscowych serów graviera i arseniko czy lokalnego likieru kitron.
• Transport: Z Aten (port Pireus) dotrzesz tu promem w 3 do 6 godzin, a bilety kosztują około 50 do 95 euro w zależności od prędkości statku.
• Ceny i budżet: W porównaniu ze słynniejszymi sąsiadami na noclegach i jedzeniu w tawernach zaoszczędzisz spokojnie nawet 30 do 40 procent.

Kiedy wybrać się na Naxos

Idealny termin na odwiedzenie Naxos zależy od tego, czego oczekujesz od wakacji, ale ogólnie rzecz biorąc, najlepszymi miesiącami są czerwiec i wrzesień. W tym czasie morze jest już pięknie nagrzane, dni są długie i słoneczne, a jednocześnie unikniesz największych letnich tłumów. Temperatury utrzymują się na przyjemnym poziomie około 25 do 28 stopni, co jest absolutnie idealne nie tylko do kąpieli, ale również do górskich wędrówek i zwiedzania antycznych zabytków. Większość restauracji i hoteli działa pełną parą, a ceny noclegów bywają korzystniejsze niż w szczycie sezonu.

Jeśli planujesz podróż na lipiec lub sierpień, przygotuj się na bardzo wysokie temperatury oraz na silny letni wiatr zwany meltemi. Ten północny wiatr potrafi po południu porządnie wzburzyć taflę morza i poderwać piasek na plażach, więc duże plażowanie lepiej zaplanować na wczesny ranek. Na szczęście wyspa ma mnóstwo osłoniętych zatok, jak na przykład cedrowy las Alyko czy południowa część plaży Agios Georgios, gdzie woda jest spokojna nawet przy silnym wietrze. Dla fanów windsurfingu i kitesurfingu sierpień jest natomiast prawdziwym rajem.

Na zwiedzenie całej wyspy polecam zarezerwować sobie co najmniej 5 do 7 dni, żeby nigdzie się nie spieszyć. Naxos jest naprawdę rozległy, a górskie drogi pełne są zakrętów, więc przejazdy z miejsca na miejsce zajmują sporo czasu. Jeśli masz do dyspozycji mniej dni, będziesz musiał wybrać między relaksem na plaży a odkrywaniem wnętrza wyspy, bo obu rzeczy nie da się zmieścić w przedłużony weekend. Poza sezonem, pod koniec października, wiele lokali już zamyka, a promy kursują rzadziej, więc jesienne terminy wymagają staranniejszego planowania.

Gdzie się zatrzymać na Naxos

💡 Wskazówka dotycząca noclegów i atrakcji: Noclegi najchętniej szukamy na Booking.com, gdzie zwykle są najlepsze warunki anulacji. Bilety, wycieczki i atrakcje warto porównać i kupić przez GetYourGuide.

Wybór odpowiedniej lokalizacji noclegu jest na Naxos kluczowy, bo wyspa jest duża, a każdy region oferuje zupełnie inną atmosferę. Najlepszą bazą wypadową na pierwszą wizytę jest stolica Chora (Naxos Town) oraz przyległa plaża Agios Georgios. Będziesz mieć blisko do promu, wieczorem możesz pieszo wyruszyć do dziesiątek wyśmienitych tawern, a samochód na cały pobyt nie jest konieczny, bo stąd odjeżdża większość autobusów. Bardzo popularny w tej okolicy jest Hotel Katerina, oferujący świetny stosunek ceny do jakości, lub nieco bardziej luksusowe apartamenty Phoenicia Naxos z pięknym widokiem.

Jeśli marzysz raczej o klasycznych wakacjach plażowych i chcesz wyjść z pokoju prosto na piasek, polecam Ci skupić się na kurortach Agios Prokopios i Agia Anna. Te okolice leżą około pięciu kilometrów na południe od stolicy i oferują najpiękniejsze plaże z turkusową wodą. Znajdziesz tu wszystko, od klubów plażowych z leżakami po spokojniejsze rodzinne pensjonaty. Świetnym wyborem prosto przy plaży jest Margaret of Naxos, gdzie serwują fantastyczne śniadania, lub bardzo elegancki Melidron Hotel z jasnymi pokojami i dużym basenem zewnętrznym. Ceny za noc w tych hotelach w sezonie wynoszą mniej więcej od 60 do 120 euro.

Dla miłośników absolutnego spokoju i romantyzmu idealne będą bardziej południowe plaże, jak Plaka czy Pyrgaki, gdzie znajdziesz znacznie więcej prywatności. Licz się jednak z tym, że w tych bardziej oddalonych częściach wypożyczenie samochodu jest praktycznie koniecznością, bo autobusy jeżdżą tu rzadko, a wybór restauracji w zasięgu spaceru jest dość ograniczony. Bez względu na to, którą lokalizację wybierzesz, nocleg polecam rezerwować przez Booking z dużym wyprzedzeniem, bo najlepsze rodzinne hotele bywają wyprzedane na lato już wczesną wiosną.

15 atrakcji na Naxos, które warto zobaczyć i zrobić

No i teraz to, co najważniejsze — oto miejsca, których na Naxos naprawdę nie możesz pominąć. Uwzględniłam zarówno najbardziej znane zabytki, jak i kilka ukrytych skarbów w głębi wyspy.

1. Portara (brama świątyni Apollina)

Już po przypłynięciu promem do portu przywita Cię majestatyczny symbol całej wyspy, czyli ogromna marmurowa brama Portara. To jedyna ukończona część antycznej świątyni Apollina z VI wieku przed naszą erą. Sama świątynia nigdy nie została dokończona, a większość jej kamieni wykorzystano później do budowy weneckiego zamku, ale ta niemal sześciometrowa brama stoi tu dumnie do dziś.

Brama znajduje się na małej wysepce Palatia, połączonej ze stolicą krótką i bardzo fotogeniczną groblą. Wstęp do zabytku jest całkowicie bezpłatny i otwarty 24 godziny na dobę, więc możesz wybrać się tu, kiedy tylko zechcesz. Morskie fale czasem przelewają się przez ścieżkę, więc uważaj, żeby po drodze nie zmoczyć butów.

Najpiękniejsze przeżycie czeka Cię tu o zmierzchu, bo Portara jest najpopularniejszym miejscem na oglądanie zachodu słońca na całej wyspie. Tarcza słoneczna często zachodzi dokładnie w środku marmurowej bramy, tworząc absolutnie magiczną scenerię, którą niegdyś wykorzystała nawet NASA do swojego zdjęcia dnia. W szczycie letniego sezonu bywa tu jednak naprawdę tłoczno, dlatego polecam przyjść co najmniej godzinę wcześniej i zająć sobie dobre miejsce na okolicznych skałach.

2. Chora (Naxos Town) i wenecka Kastro

Stolica wyspy, którą miejscowi nazywają po prostu Chora, jest absolutnie idealnym przykładem cykladzkiej architektury wymieszanej ze średniowieczną historią. Gdy tylko oddalisz się od ruchliwej portowej promenady, odkryjesz cudowny labirynt wąskich, pomalowanych na biało uliczek i kamiennych schodów wspinających się po zboczu. Ta część nazywa się Stary Targ i znajdziesz tu dziesiątki małych butików, w których sprzedaje się piękne lniane sukienki, ręcznie wykonane skórzane sandały oraz lokalną biżuterię w znacznie lepszych cenach niż na Mykonos.

Na samym szczycie wzgórza wznosi się wenecki zamek Kastro z XIII wieku, przypominający o trwającym trzysta lat panowaniu Wenecjan nad wyspą. Wewnątrz starych murów panuje niesamowity spokój, a znajdziesz tu stare katolickie kościoły, muzea i wiekowe domy szlacheckie z herbami nad drzwiami. To ogromny kontrast wobec typowo greckiego zgiełku kilka uliczek niżej.

Ciekawostką jest, że marmur użyty do budowy murów pochodzi właśnie ze zniszczonej świątyni Apollina, więc antyk pięknie zlewa się tu ze średniowieczem. Spacer po całym mieście wraz z wizytą w Kastro zajmie Ci mniej więcej pół dnia i polecam zakończyć go wspaniałą kolacją w którejś z tradycyjnych tawern ukrytych w bocznych uliczkach, gdzie można spróbować najlepszych lokalnych serów.

3. Plaża Agios Prokopios i Agia Anna

Jeśli szukasz prawdziwej plażowej idylli, koniecznie wybierz się na zachodnie wybrzeże, gdzie znajdują się kurorty Agios Prokopios i Agia Anna. Te dwie plaże płynnie przechodzą jedna w drugą i należą do najpopularniejszych w całej Grecji. Agios Prokopios oferuje około półtorakilometrowy pas grubszego białego piasku i niewiarygodnie czystą, turkusową wodę, przypominającą raczej egzotyczne Karaiby.

Plaża jest świetnie osłonięta przed północnymi wiatrami dzięki pobliskiemu przylądkowi Stelida, więc woda jest tu pięknie spokojna i idealna dla rodzin z mniejszymi dziećmi. Znajdziesz tu wszelki możliwy komfort, od wypożyczalni leżaków i parasoli po ofertę sportów wodnych. Ze stolicy w sezonie jeżdżą tu autobusy co dwadzieścia minut, a bilet w jedną stronę kosztuje tylko 2,10 euro, więc samochód wcale nie jest potrzebny.

Sąsiednia Agia Anna jest nieco mniejsza i sprawia o wiele bardziej przytulne wrażenie. Znajdziesz tu mały rybacki port z kolorowymi łódeczkami oraz mnóstwo fantastycznych tawern, które mają stoliki ustawione prosto na piasku, zaledwie kilka kroków od tafli morza. To idealne miejsce, by spędzić leniwe popołudnie z mrożoną kawą frappé w ręce, a wieczorem cieszyć się wyluzowaną, bardzo kosmopolityczną atmosferą.

4. Plaża Plaka

Tuż za kurortem Agia Anna zaczyna się kolejny przyrodniczy klejnot, czyli zachwycająca plaża Plaka. Mając długość niemal czterech kilometrów, to jeden z najdłuższych nieprzerwanych pasów piasku na całych Cykladach. Piasek jest tu niewiarygodnie drobny, złocisty, a w wielu miejscach tworzy piękne naturalne wydmy porośnięte niską, sucholubną roślinnością, co nadaje miejscu bardzo dziki i nieokiełznany charakter.

Wejście do wody jest tu wyjątkowo łagodne, a dno opada bardzo powoli, więc można się tu bezpiecznie kąpać nawet z całkiem małymi dziećmi. Im dalej na południe wzdłuż plaży pójdziesz, tym mniej ludzi spotkasz i tym więcej prywatności zyskasz. W południowych odcinkach, gdzie nie ma już żadnych zorganizowanych leżaków, bardzo często toleruje się naturyzm i kąpiel bez stroju, więc każdy znajdzie tu swój kawałek wolności.

Wzdłuż plaży biegnie polna droga, przy której stoi kilka znakomitych tawern i mniejszych pensjonatów, ale nie znajdziesz tu żadnych wielkich kompleksów hotelowych. Dzięki temu Plaka zachowuje ten właściwie wyluzowany, trochę bohemski klimat (no wiesz, to miejsce, gdzie zdejmujesz zegarek i zapominasz, który mamy dzień 😁).

5. Kitesurfing i windsurfing na Mikri Vigla

Miłośnicy adrenaliny i sportów wodnych zdecydowanie powinni skierować się w okolice Mikri Vigla na południowym zachodzie wyspy. To miejsce tworzy skalisty przylądek, który dzieli wybrzeże na dwie cudowne zatoki z białym piaskiem. Północna strona przylądka, zwana zatoką Orkos, jest znana na całym świecie jako jedno z najlepszych i najbardziej wietrznych miejsc do kitesurfingu w całym basenie Morza Śródziemnego.

Dzięki specyficznemu kształtowi okolicznych wysp powstaje tu tak zwany efekt Venturiego, który jeszcze bardziej wzmacnia letni wiatr meltemi wiejący kanałem między Naxos a Paros. Warunki do jazdy na desce z latawcem są tu w lipcu i sierpniu absolutnie idealne. Prosto na plaży mieści się słynne Flisvos Kitecentre, gdzie możesz wypożyczyć kompletny sprzęt marki RRD lub opłacić kurs z certyfikowanymi instruktorami IKO.

💡 Wskazówka: Prywatne lekcje kitesurfingu zaczynają się tu od mniej więcej 70 euro za dzień. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tym sportem, polecam umówić lekcje już na początek wakacji, bo podstawowy kurs zajmuje zwykle dziesięć godzin rozłożonych na kilka dni. Południowa strona przylądka Mikri Vigla jest natomiast osłonięta przed wiatrem i oferuje cudownie spokojną kąpiel dla towarzystwa, które woli zostać na brzegu.

6. Cedrowy las i ukryte plaże Alyko

Jeśli marzysz o całkowitej ucieczce od cywilizacji, wybierz się jeszcze dalej na południe do chronionego rezerwatu przyrody Alyko. To miejsce jest absolutnie wyjątkowe, bo znajduje się tu rozległy las rzadkich cedrów i jałowców, który rośnie prosto na piaszczystych wydmach i sięga aż do samej krawędzi klifów. Wśród drzew kryją się cztery cudowne zatoczki z białym piaskiem, nazywane często Hawaii Beach.

Największą zaletą tej okolicy jest jej położenie, które doskonale chroni plaże przed północnymi wiatrami. Nawet gdy na reszcie wyspy szaleje silne meltemi, woda w zatokach Alyko pozostaje spokojna jak lustro. Nie znajdziesz tu żadnych straganów, leżaków ani barów plażowych, więc koniecznie zabierz ze sobą wystarczająco dużo wody pitnej, przekąskę i własny parasol, choć cień można znaleźć również pod nawisającymi gałęziami drzew.

Całe miejsce ma cudowny tropikalny klimat, a woda mieni się tu nierealnymi odcieniami niebieskiego i zielonego. Na klifie nad plażą stoją ponadto ruiny nigdy nieukończonego kompleksu hotelowego, którego betonowe ściany zdobi dziś zachwycający street art światowych artystów. To fascynujący kontrast między dziką przyrodą a nowoczesną sztuką uliczną.

7. Górskie miasteczko Halki i gorzelnia Vallindras

Żeby poznać prawdziwą duszę wyspy, musisz wyruszyć z plaż w zielone wnętrze wyspy. W sercu żyznej doliny Tragea leży urocze miasteczko Halki (zwane też Chalki), które niegdyś było głównym centrum handlowym Naxos. Do dziś możesz podziwiać tu cudowne neoklasycystyczne wille z kolorowymi okiennicami i stare weneckie domy-wieże, świadczące o dawnym bogactwie miejscowych kupców.

Głównym magnesem miasteczka jest historyczna gorzelnia Vallindras, założona już w 1896 roku, która jako najstarsza destylarnia na wyspie do dziś wytwarza słynny lokalny likier kitron. Ten słodki i bardzo aromatyczny trunek destyluje się z liści i owoców cedratu, czyli prastarego krewnego dzisiejszych cytryn. Wizyta w gorzelni połączona z małym muzeum historii rodzinnej jest całkowicie bezpłatna i nie wymaga rezerwacji.

Na zakończenie zwiedzania czeka Cię bezpłatna degustacja trzech rodzajów kitronu, różniących się kolorem i zawartością alkoholu, od delikatnego zielonego po mocny, klarowny destylat. Kawałek za miastem polecam natomiast odwiedzić mały kościółek Panagia Drosiani z VI wieku, który skrywa jedne z najstarszych bizantyjskich fresków na całym Półwyspie Bałkańskim.

8. Marmurowa wioska Apiranthos

Jeszcze wyżej w górach, na wysokości około sześciuset metrów nad poziomem morza, natkniesz się na prawdopodobnie najbardziej fotogeniczną wioskę całej wyspy. Apiranthos to absolutny architektoniczny cud, bo niemal wszystkie domy, wąskie uliczki i schody są tu zbudowane z lśniąco białego miejscowego marmuru. Wioskę założyli niegdyś uchodźcy z Krety, dlatego do dziś zachowuje bardzo specyficzny dialekt i własne tradycje kulturowe, które różnią się od reszty Naxos.

Spacer krętymi uliczkami jest niczym podróż w czasie. Możesz tu odwiedzić aż pięć różnych małych muzeów, w tym bardzo ciekawe muzeum geologiczne i archeologiczne. Na głównym placu znajdziesz kilka świetnych tradycyjnych tawern, z których bardzo popularna jest Rotonda z zapierającym dech panoramicznym widokiem na dolinę, gdzie serwują fantastyczne bezmięsne dania pełne świeżych warzyw i miejscowych serów.

💡 Wskazówka: Nigdy nie jedź do Apiranthos w samo południe. Biały marmur działa bowiem jak ogromne lustro i niewiarygodnie szybko nagrzewa się do białego żaru, więc latem trudno tu wręcz oddychać. Idealny czas na wizytę to wczesny ranek lub późne popołudnie, gdy słońce traci na sile, a marmur nabiera pięknego złocistego odcienia.

9. Wejście na górę Zas (Zeus)

Jeśli lubisz spędzać wakacje aktywnie, zdecydowanie nie powinieneś pominąć wejścia na najwyższy punkt całych Cyklad. Góra Zas, często nazywana też Zeus, wznosi się na wysokość 1004 metrów i według starożytnej greckiej mitologii to dokładnie to miejsce, gdzie w tajnej jaskini dorastał sam władca bogów olimpijskich. Ze szczytu rozpościera się nieopisany panoramiczny widok na całe Morze Egejskie i okoliczne wyspy.

Klasyczny szlak turystyczny tworzy mniej więcej pięciokilometrową pętlę z przewyższeniem około pięciuset metrów. Ścieżka zaczyna się niedaleko górskiej wioski Filoti przy małym źródle Aria, gdzie możesz napełnić butelki pyszną i lodowato chłodną górską wodą. Droga jest dość stroma, mocno kamienista i wymaga solidnego obuwia, ale da się ją pokonać w jakieś dwie do trzech godzin, w zależności od tempa.

Po drodze w górę na pewno nie miniesz słynnej jaskini Dia (Cave of Zeus), która jest ogromna i pełna ciekawych stalaktytów. Najważniejsza zasada? Zabierz naprawdę dużo wody i wyrusz tuż o świcie, bo na całej trasie nie ma ani kawałka cienia, a przedpołudniowe egejskie słońce na nagich skałach nie żartuje.

10. Kolosalne posągi Kouros (Apollonas i Melanes)

W antyku Naxos był jednym z najważniejszych ośrodków rzeźbiarstwa dzięki ogromnym zasobom pierwszorzędnego marmuru, a na wyspie do dziś znajdują się trzy fascynujące niedokończone posągi, tak zwani kuroi. Najbardziej znany jest olbrzymi Kouros przy rybackiej wiosce Apollonas na północnym wybrzeżu, który mierzy imponujące 10,7 metra długości i waży niewiarygodne osiemdziesiąt ton.

Posąg, przedstawiający prawdopodobnie boga Dionizosa lub Apollina, pochodzi z VII wieku przed naszą erą i leży w antycznym kamieniołomie już niemal trzy tysiące lat. Rzeźbiarze zakończyli pracę nad nim prawdopodobnie z powodu głębokiego pęknięcia w kamieniu albo dlatego, że ówczesny zleceniodawca po prostu zbankrutował i nie miał czym zapłacić za tak ogromne dzieło.

Dwa kolejne podobne, choć nieco mniejsze niedokończone posągi leżą w cieniu starych sadów nieopodal wioski Melanes w rejonie Flerio. Dojście do nich prowadzi przez piękny zielony krajobraz wzdłuż starożytnego akweduktu, który niegdyś zaopatrywał stolicę w wodę. Wizyta w tych miejscach jest magiczna, bo widzisz antyczną sztukę w jej surowej postaci, dokładnie tam, gdzie dawni mistrzowie musieli ją niespodziewanie porzucić.

11. Antyczna świątynia Demeter przy Sangri

Miłośnicy historii zdecydowanie znajdą tu coś dla siebie, bo około dziesięciu kilometrów od stolicy, przy wiosce Sangri, stoi pięknie zrekonstruowana antyczna świątynia z VI wieku przed naszą erą. Świątynia była poświęcona bogini rolnictwa i urodzaju Demeter, co ma idealny sens, bo znajduje się pośrodku najżyźniejszej rolniczej doliny na całej wyspie.

Ta marmurowa świątynia jest niezwykle istotna architektonicznie, bo zbudowano ją całe stulecie wcześniej niż słynny Partenon w Atenach i stanowi jeden z pierwszych przykładów zastosowania marmurowego pokrycia dachu. Przez długie wieki była ukryta pod warstwami ziemi i chrześcijańską bazyliką, zanim archeolodzy odkryli ją na nowo w 1949 roku i starannie złożyli z oryginalnych kamieni rozrzuconych po okolicy.

Dziś miejsce jest pięknie zagospodarowane i sprawia niewiarygodnie spokojne wrażenie. Szczególnie wiosną, gdy okoliczny krajobraz jest jaskrawozielony i pełen rozkwitłych dzikich kwiatów, wizyta w świątyni jest prawdziwym balsamem dla duszy. Kawałek od ruin znajdziesz również bardzo udane nowoczesne muzeum, gdzie dowiesz się mnóstwa szczegółów o wymagającej archeologicznej rekonstrukcji.

12. Wodospad Routsouna i zielone wnętrze wyspy

Gdy mówi się o greckiej wyspie, większość ludzi wyobraża sobie suchy i wyschnięty krajobraz, ale Naxos doskonale wyprowadzi Cię z tego błędu. Między wioskami Keramoti a Kinidaros kryje się bowiem rzadki dwudziestometrowy wodospad Routsouna, który na cykladzkie warunki jest absolutnym przyrodniczym unikatem. Powstaje z połączenia dwóch górskich potoków, a jego otoczenie przypomina raczej bujną tropikalną dżunglę.

Do wodospadu prowadzi mniej więcej czterdziestominutowa wędrówka z wioski Keramoti, podczas której będziesz mijać stare kamienne mosty, ruiny dawnych młynów wodnych i drzewa porośnięte gęstym bluszczem. Sam wodospad spada do małego naturalnego jeziorka, w którym po wymagającym marszu można się pięknie wykąpać i ochłodzić.

Trzeba powiedzieć, że najpiękniejszy widok czeka tu wiosną lub na początku lata, gdy potoki mają dość wody z topniejącego śniegu w górach. Podczas bardzo suchego sierpnia główny strumień może wyraźnie osłabnąć, a czasem nawet zupełnie wyschnąć, ale sam spacer przez tę nietypowo zieloną dolinę pełną motyli i platanów zdecydowanie jest wart tej wycieczki.

13. Kopalnie szmerglu i kolej linowa do Moutsouny

Oprócz antyku Naxos ma także bardzo bogatą historię przemysłową, która na europejskie warunki jest absolutnie unikatowa. Wyspa była bowiem przez wieki jedynym europejskim regionem, gdzie na dużą skalę wydobywano szmergiel (emery), niewiarygodnie twardy minerał wykorzystywany w przemyśle do szlifowania i polerowania metali. Wydobycie odbywało się w surowych warunkach głęboko w górach przy wiosce Koronos.

Najciekawszym zabytkiem technicznym jest ogromna napowietrzna kolej linowa z lat 1926–1929, zbudowana po to, by przewozić ciężkie wózki ze szmerglem z górskich kopalni w dół, do morza, do portu Moutsouna. Ta dziewięciokilometrowa kolej przemysłowa działała aż do 1978 roku, a jej słupy i zardzewiałe wózki do dziś wiszą w powietrzu wysoko nad głębokimi dolinami, jak wspomnienie ciężkiej pracy miejscowych robotników.

Sama Moutsouna na odizolowanym wschodnim wybrzeżu z ruchliwego portu przemysłowego stopniowo przeobraziła się w niewiarygodnie spokojną rybacką wioskę. Tutejsze plaże są niemal bezludne, a w tawernach prosto na molo czas się zatrzymał, więc to idealne miejsce na ucieczkę przed letnimi tłumami na zachodnim wybrzeżu.

14. Odludne południowe plaże (Kalados i Pyrgaki)

Jeśli masz wypożyczony niezawodny samochód i nie przeszkadza Ci odrobina przygody na gorszych drogach, wybierz się odkryć najbardziej południowe plaże wyspy. Okolica wokół zatok Pyrgaki i Kalados jest absolutnie odizolowana i oferuje całkowitą ciszę oraz spokój. Pyrgaki to cudowna zatoka z drobnym piaskiem i bardzo płytką wodą, zwrócona na południe, więc doskonale chroniona przed północnym letnim wiatrem.

Jeszcze dziksza jest plaża Kalados na samym południowym cyplu Naxos. Droga do niej prowadzi głęboko z gór od wioski Filoti i mierzy około 24 kilometrów, przy czym ostatnie odcinki bywają często tylko polne i nieutwardzone, więc zaleca się tu wyruszać raczej autem z napędem na cztery koła. W nagrodę czeka Cię dziewicza przyroda, gdzie szeroko i daleko nie spotkasz niemal żadnego turysty.

Latem czasem do Kalados przypływają mniejsze statki wycieczkowe ze stolicy, ale przez większość roku miejsce to jest opustoszałe i bije z niego ogromny spokój. Nie zapomnij zabrać ze sobą wszystkich zapasów jedzenia i picia, bo w tych stronach nie natkniesz się już na żadne supermarkety ani luksusowe bary plażowe.

15. Gastronomia i lokalne produkty

Grecka kuchnia jest dobra wszędzie, ale Naxos to po prostu inna liga, a to za sprawą tego, że wyspa jest niemal całkowicie samowystarczalna żywnościowo. Wszystko, co dostaniesz tu na talerzu, zwykle wyrosło zaledwie kilka kilometrów od tawerny. Najsłynniejszym składnikiem są miejscowe ziemniaki z Naxos, które dzięki specyficznej glebie mają chronione oznaczenie pochodzenia i są tak dobre, że luksusowe restauracje sprowadzają je aż do Aten.

Kolejnym wielkim atutem są miejscowe sery. Zdecydowanie polecam spróbować łagodnego, maślanego sera graviera z mleka krowiego, który ma słodkawy smak, oraz znacznie wyrazistszego, twardego i pikantnego sera owczego arseniko. Wegetarianie poczują się tu jak w siódmym niebie: miejscowe tawerny robią absolutnie fantastyczną favę (gęste purée z żółtego grochu), gemistę (warzywa nadziewane ryżem i ziołami) czy dolmadakia (nadziewane liście winogron). Miejscowym specjałem jest powoli pieczone mięso kozie lub wieprzowina na cytrynie, ale na swoje z łatwością przyjdą również ci, którzy mięsa nie jedzą.

💡 Wskazówka: Najlepsze autentyczne jedzenie znajdziesz w tawernach we wnętrzu wyspy. Ogromnie chwalona jest rodzinna tawerna Axiotissa niedaleko Kastraki, gdzie robią wyśmienite bezmięsne placki warzywne, smażone zielone pomidory i chrupiący dakos z serem xinomyzithra. Prosto w stolicy zaś koniecznie nie pomiń tradycyjnego lokalu To Elliniko, który chowa się w przytulnym, zacienionym dziedzińcu i serwuje najlepsze domowe specjały.

Dokąd dalej z Naxos

Dzięki swojemu centralnemu położeniu Naxos jest absolutnie doskonałym punktem wyjścia do odkrywania innych części Cyklad. Z miejscowego portu codziennie wypływają statki praktycznie we wszystkie zakątki Morza Egejskiego.

• Wycieczka na Małe Cyklady: Jeśli lubisz wysepki, na których nie jeżdżą prawie żadne samochody, wsiądź na lokalny prom Express Skopelitis i zrób sobie całodzienną wycieczkę na Koufonisia lub wysepkę Iraklia. Czekają tu plaże przypominające Malediwy.
• Paros: Sąsiednia wyspa leży tak blisko, że bezpośredni prom pokonuje trasę w zaledwie 40 minut. Paros jest znacznie bardziej kosmopolityczny, pełen eleganckich butików i świetnego życia nocnego, więc stanowi doskonały kontrast wobec rustykalnego Naxos.
• Santorini: Nawet słynne Santorini jest stąd bardzo dobrze dostępne. Szybkim katamaranem podróż trwa od jednej do dwóch i pół godziny, a bilety kosztują około 31 do 60 euro, więc da się to zrobić nawet jako bardzo intensywną jednodniową wycieczkę po słynne zachody słońca.

Po więcej inspiracji i praktycznych porad dotyczących podróżowania po greckich wyspach polecam przejrzeć nasze pozostałe przewodniki:

• Dokąd na wakacje w Grecji
• Najpiękniejsze wyspy Grecji
• Wakacje na Santorini
• Wakacje na Mykonos
• Wakacje na Krecie
• Co zabrać na wakacje do Grecji

Najczęściej zadawane pytania

Przed wyjazdem na Naxos na pewno przydadzą Ci się odpowiedzi na te najczęstsze pytania. Mam nadzieję, że ułatwią Ci planowanie. 😉