Jeśli kochasz filmowy musical Mamma Mia! pełen legendarnych piosenek ABBY, pewnie nieraz myślałeś o tym, żeby spakować walizki i ruszyć na poszukiwanie fikcyjnej wyspy Kalokairi. Na sam początek muszę cię jednak zaskoczyć jedną kluczową rzeczą, o której wielu fanów w ogóle nie wie. Pierwsza i druga część wcale nie były kręcone w tym samym kraju — akcja rozgrywa się między Grecją a Chorwacją, więc wyspa Kalokairi w rzeczywistości nie istnieje nawet jako jedno konkretne miejsce na mapie.
Podczas gdy oryginalne Mamma Mia! z 2008 roku to czysta Grecja, uwielbiana kontynuacja Mamma Mia! Here We Go Again z 2018 roku przeniosła się o setki kilometrów dalej. Do drugiej części filmowcy wybrali chorwacką wyspę Vis, która zaoferowała świetne warunki i zachwycającą, nietkniętą przyrodę. Kto więc pojedzie do Grecji z myślą, że znajdzie tam lokacje z obu filmów, będzie sporo zawiedziony.
Przygotowałam dla ciebie przegląd wszystkich kluczowych miejsc z obu części (greckich i chorwackich), żebyś mógł zaplanować wyprawę, która naprawdę ma sens. Przejdziemy się po greckich wyspach Skopelos i Skiathos, zajrzymy na lądowy Pelion, a następnie przeniesiemy się do chorwackiej Dalmacji. Przygotuj letnią sukienkę, nastaw sobie w głowie Dancing Queen i ruszamy.
Podsumowanie dla tych, którzy nie mają czasu czytać całego artykułu
- Gdzie kręcono jedynkę: Głównie na greckiej wyspie Skopelos, mniejsza część na sąsiedniej wyspie Skiathos oraz kluczowe sceny na lądowym półwyspie Pelion (konkretnie w Damouchari).
- Gdzie kręcono dwójkę: Kontynuację nakręcono wyłącznie na chorwackiej wyspie Vis w Dalmacji (plus dokrętki powstawały w studiach w Anglii i we Francji).
- Kaplica ślubna: Słynna kaplica na skale nazywa się Agios Ioannis Kastri i znajdziesz ją na północy wyspy Skopelos.
- Ile schodów ma kaplica: Źródła dość mocno się różnią, najczęściej podaje się liczbę między 106 a 198 stromych schodów.
- Jak się tam dostać: Na Skopelos leci się przez lotnisko na Skiathos (lub z lądu), a następnie trzeba płynąć promem. Na chorwacki Vis dotrzesz promem ze Splitu.
- Kiedy jechać: Idealny jest koniec maja, czerwiec lub odwrotnie wrzesień — unikniesz w ten sposób najgorszych tłumów fanów i letnich upałów.
- Główna pułapka na turystów: Ani willa Donny z pierwszej części, ani hotel Bella Donna z drugiej naprawdę nie istnieją — to filmowe dekoracje i cyfrowe efekty.
- Główna rada: Na Skopelos koniecznie wypożycz samochód lub skuter, wyspa jest bardzo pagórkowata, a komunikacja publiczna do filmowych lokacji nie jest zbyt wygodna.
Gdzie właściwie kręcono Mamma Mia
Znalezienie właściwej wyspy nie było dla filmowców wcale proste. Podobno wybierali spośród ponad 21 greckich wysp, zanim znaleźli to odpowiednie miejsce, które odpowiadałoby ich wizji fikcyjnej wyspy Kalokairi. Głównym wymogiem był soczyście zielony krajobraz, który kontrastowałby z turkusowym morzem.
Mamma Mia! (2008): Skopelos, Skiathos i Pelion
Wybór ostatecznie padł na grecką wyspę Skopelos w archipelagu Sporady, która do dziś uchodzi za jedną z najbardziej zielonych wysp na całym Morzu Egejskim. Lasy sosnowe sięgają tu wprost do lustra wody, co nadało filmowi ten właściwy romantyczny klimat. To właśnie tutaj rozgrywa się większość kultowych scen, w tym słynny ślub.
Mniejsza część zdjęć toczyła się na sąsiedniej wyspie Skiathos, która posłużyła przede wszystkim dzięki swojemu lotnisku i malowniczemu staremu portowi. Czego jednak większość ludzi nie wie, to fakt, że produkcja kręciła również na greckim lądzie. Niektóre sceny muzyczne i taneczne powstały w małej nadmorskiej wiosce Damouchari na półwyspie Pelion, dokąd zwykły turysta ruszający śladami filmu często w ogóle nie dociera.
Mamma Mia! Here We Go Again (2018): chorwacka wyspa Vis
Kiedy po dziesięciu latach zaczęto planować kontynuację, produkcja postanowiła całkowicie opuścić Grecję. Powodów było kilka: lepsze warunki do kręcenia, tańsza produkcja i podobno świetna miejscowa ekipa. Nowe Kalokairi wyrosło więc na chorwackiej wyspie Vis, która leży w Dalmacji dość daleko od lądu.
Ta wyspa była przez długie dziesięciolecia zamknięta jako jugosłowiańska baza wojskowa i dzięki temu uniknęła masowej zabudowy turystycznej. Zachowała ogromną autentyczność, malownicze zatoczki i spokój, którego filmowcy dokładnie potrzebowali. To piękne miejsce, ale musisz liczyć się z tym, że greckiej architektury z niebieskimi dachami naprawdę tu nie znajdziesz.
8 filmowych miejsc, które zobaczysz na własne oczy
Przyjrzyjmy się wspólnie konkretnym miejscom, gdzie aktorzy śpiewali i tańczyli. Filmowcy potrafili bowiem całkiem sprawnie mydlić oczy i warto wiedzieć z góry, co naprawdę czeka cię na miejscu.
1. Kaplica Agios Ioannis Kastri na Skopelos
To absolutna klasyka i najbardziej kultowe miejsce całego pierwszego filmu. Samotna skała wyrastająca z morza, na której szczycie tronuje mała biała kapliczka, znajduje się niedaleko wsi Glossa na północy wyspy Skopelos. To właśnie tutaj odbył się słynny filmowy ślub, a Meryl Streep biegła tu po schodach przy dźwiękach piosenki The Winner Takes It All.
Przygotuj się na to, że wejście jest dość wymagające — prowadzą tu strome schody wykute wprost w skale, a w letnim południowym słońcu naprawdę daje w kość. Ile jest schodów? Źródła podają gdzieś między 106 a 198, więc spokojnie możesz spróbować policzyć je sam. Cienia tu za wiele nie znajdziesz, dlatego polecam wyruszyć wcześnie rano.
Muszę cię jednak uprzedzić o jednej zasadniczej rzeczy, która w rzeczywistości wygląda zupełnie inaczej niż w filmie. Wnętrze kaplicy jest bowiem maleńkie, gołe i zmieści się w nim zaledwie kilka osób. To bogato zdobione wnętrze, które znasz z ekranu, zbudowano w studiu w Anglii. Pamiętaj też, że to czynne miejsce sakralne, więc powinieneś mieć zakryte ramiona i zachowywać spokój.
💡 Wskazówka: Samochodem nie dojedziesz aż do skały, ostatni odcinek musisz przejść pieszo. Zatrzymaj się po drodze w pobliskiej tawernie na lodowe frappé — po wejściu będziesz go koniecznie potrzebować. Jeśli nie chcesz prowadzić, wycieczki łodzią do kaplicy łatwo zarezerwujesz przez portal GetYourGuide.
2. Plaża Kastani na Skopelos
Jeśli pamiętasz scenę, w której Tanya śpiewa Does Your Mother Know, albo namiętne wyznanie Sophie i Skye w piosence Lay All Your Love on Me, to znasz plażę Kastani. Należy do najpiękniejszych na całym Skopelos, oferuje białe otoczaki, przejrzystą turkusową wodę i drzewa dające przyjemny cień niemal do samej wody.
W porównaniu z filmem czeka cię tu jednak duże zaskoczenie. Plaża w rzeczywistości jest znacznie mniejsza i ciaśniejsza, niż szeroko i rozlegle wygląda na ekranie. Drewniane molo i bar plażowy, które w filmie odgrywają ważną rolę, były jedynie dekoracją i po zdjęciach produkcja je rozebrała.
Dziś znajdziesz tu wprawdzie nowoczesny bar plażowy z leżakami i parasolami, ale wygląda zupełnie inaczej. W szczycie sezonu bywa tu naprawdę tłoczno, a z głośników często dobiegają przeboje ABBY. Wejście do wody jest tu dość strome, więc nie jest to idealne miejsce dla najmłodszych dzieci.
💡 Wskazówka: Parking przy plaży w lipcu i sierpniu bardzo szybko się zapełnia. Przyjedź tu albo już na dziewiątą rano, albo dopiero późnym popołudniem, kiedy większość wycieczkowiczów wraca do hoteli.
3. Plaża Glysteri i willa Donny na Skopelos
Zatoka Glysteri leży około 5 kilometrów na północ od stolicy Skopelos Town. W filmie to miejsce służyło jako główne zaplecze willi Donny, z której rozciągał się przepiękny widok na morze. Kręcono tu również kilka scen na klifach, z których aktorzy skakali do wody, a pojawia się ono w początkowych fragmentach filmu.
Niestety muszę cię trochę zawieść w kwestii samego noclegu. Filmowa willa Donny bowiem naprawdę nie istnieje, była tylko misternie zbudowaną dekoracją na zboczu nad plażą. Dziś nie znajdziesz po niej nawet śladu, więc na klifach zdecydowanie jej nie szukaj.
Sama plaża Glysteri i tak jest warta odwiedzenia. Jest kamienista, osłonięta przed silnym wiatrem, a woda ma tu niewiarygodnie intensywny kolor. W ostatnich latach powstał tu dość luksusowy klub plażowy, więc możesz wynająć wygodne leżaki i zjeść świetny obiad.
💡 Wskazówka: Droga na Glysteri wiedzie krętymi dróżkami przez stare gaje oliwne, co samo w sobie jest przeżyciem. Uważaj jednak na jadące z naprzeciwka auta — w niektórych miejscach droga jest dość wąska.
4. Miasto Skopelos (Chora)
Stolica wyspy, znana też jako Chora, to amfiteatralnie zabudowany labirynt białych domków nad portem. W filmie nie pojawia się co prawda tak często jak plaże, ale kręcono tu niektóre sceny w uliczkach oraz orszak ślubny.
Miasto jest idealną bazą noclegową i doskonałym miejscem na wieczorne spacery. Znajdziesz tu dziesiątki małych kościółków, wąskie brukowane uliczki z balkonami pełnymi kwiatów i mnóstwo tradycyjnych tawern. Filmowy klimat czuć tu na każdym kroku, zwłaszcza gdy zajdzie słońce, a port rozświetli się światłami.
W rzeczywistości nie zobaczysz tu tak dzikich tanecznych imprez na placach, jakie odgrywali filmowi statyści — miasto ma raczej spokojniejszy i bardzo romantyczny klimat. Na pamiątki to jedno z najlepszych miejsc na wyspie: lokalna oliwa, ręcznie malowana ceramika i mnóstwo rzeczy, których zakupu nawet nie planujesz, a i tak zabierzesz je do domu.
💡 Wskazówka: Wejdź na górę do pozostałości starej weneckiej twierdzy (Kastro). Rozciąga się stąd absolutnie fantastyczny widok na całe miasto i zatokę — idealne miejsce na wieczorne zdjęcia.
5. Port Agnontas na Skopelos
Agnontas to mała, niewiarygodnie spokojna zatoka na zachodnim wybrzeżu wyspy. W filmie pojawia się w scenie z piosenką Money, Money, Money, a także wtedy, gdy bohaterowie wyruszają na wycieczkę łodzią. To jeden z trzech oficjalnych portów wyspy, obok Skopelos Town i wsi Glossa.
To miejsce jest otoczone gęstym sosnowym lasem, który rośnie tu naprawdę aż do plaży. To idealny przystanek, jeśli szukasz spokoju i ucieczki od tłumów, bo nie kieruje się tu tylu miłośników filmu, co na Kastani czy do kaplicy.
💡 Wskazówka: Agnontas to znakomite miejsce na obserwowanie zachodu słońca. Jeśli wybierzesz się tu pod wieczór, zarezerwuj stolik w tawernach z wyprzedzeniem — bywają tu często zajęte.
6. Wyspa Skiathos i jej stary port
Skiathos odgrywa w pierwszej części raczej drugoplanową rolę, ale dla fanów ma ogromne znaczenie. To właśnie w okolicy starego portu i dzwonnicy kościoła świętego Nikolaosa kręcono scenę, w której po raz pierwszy spotykają się wszyscy trzej „potencjalni ojcowie” i próbują złapać łódź na Kalokairi.
W odróżnieniu od filmu żadna stara rybacka łódka na Skopelos stąd nie pływa, kursują za to ogromne nowoczesne promy. Okolica dzwonnicy z widokiem na port jest jednak dokładnie taka sama jak na ekranie i możesz zrobić tu identyczne zdjęcie jak Pierce Brosnan i Colin Firth.
Skiathos jako jedyny ze wszystkich wysp w regionie ma międzynarodowe lotnisko, więc i tak przewinie się tędy większość turystów zmierzających na Skopelos. Zdecydowanie zatrzymaj się tu przynajmniej na dzień — historyczne centrum jest urocze, a plaża Koukounaries należy do najładniejszych na całym Morzu Egejskim.
💡 Wskazówka: Wieżę z zegarem i kościół świętego Nikolaosa znajdziesz po krótkim podejściu z portu. Droga jest dobrze oznaczona, a widok z góry na zacumowane łodzie naprawdę wart jest odrobiny wysiłku.
7. Damouchari na półwyspie Pelion
To chyba najlepiej strzeżona tajemnica całego filmu. Mały port we wsi Damouchari wcale nie leży na wyspach, ale znajduje się na wschodnim wybrzeżu lądowego półwyspu Pelion, jakieś 40 kilometrów od Sporad.
To właśnie tutaj kręcono scenę, w której Donna w słynnym kombinezonie wita na molo swoje przyjaciółki Rosie i Tanyę. Powstała tu również duża część zbiorowego numeru tanecznego Dancing Queen, gdy orszak kobiet przechodzi przez wąskie uliczki i skacze do morza.
Większość turystów w ogóle nie wie o tej lokacji. A to ogromna szkoda, bo Pelion to przepiękny kawałek Grecji, pełen zieleni, wodospadów i tradycyjnych kamiennych wiosek. W dodatku w porównaniu z wyspami jest tu znacznie mniej tłoczno, nawet w środku lata.
💡 Wskazówka: Jeśli jedziesz do Grecji samochodem lub autobusem na ląd, zrób sobie objazd na Pelion. Wioska jest naprawdę mała, ale niewiarygodnie urokliwa i bije od niej absolutny spokój.
8. Wyspa Vis i wieś Komiža (Chorwacja)
A teraz przenosimy się do drugiej części. Chorwacka wyspa Vis w filmie Here We Go Again zamieniła się w nowe Kalokairi. Większość akcji kręciła się wokół zatoki Barjoška na zachodzie wyspy, gdzie filmowcy musieli nawet wybudować dla ekipy nową drogę dojazdową.
Chyba najbardziej znaną realną lokacją na wyspie jest wieś Komiža. W miasteczku Vis filmowcy zbudowali z kolei na rynku rozległe dekoracje targowiska, które dodały temu miejscu właściwy śródziemnomorski gwar.
I tu muszę cię jednak uprzedzić przed filmowymi trikami. Okazały hotel Bella Donna na klifie, który bohaterowie w drugiej części uroczyście otwierają, jest kompletnie dorysowany cyfrowo. W rzeczywistym krajobrazie Vis w tym miejscu nie stoi nic, a co dopiero luksusowy resort z ogromnym tarasem.
💡 Wskazówka: Odwiedź słynną plażę Stiniva, która co prawda nie pojawia się bezpośrednio w filmie, ale aktorzy przyjeżdżali tu odpoczywać. Jest ukryta między wysokimi skałami i należy do najpiękniejszych miejsc w całej Chorwacji.
Gdzie zjeść
Kuchnia grecka i chorwacka same w sobie są powodem, żeby wybrać się w te miejsca. Jedzenie odgrywa ogromną rolę w obu kulturach, a na filmowych lokacjach znajdziesz mnóstwo miejsc, gdzie można świetnie ucztować.
Ceny różnią się przy tym w zależności od tego, jak blisko filmowej lokacji siedzisz. Tawerna o dwie ulice od plaży bywa o jedną trzecią tańsza niż ta z widokiem na kaplicę.
Najlepsze filmowe tawerny
Jeśli wybierzesz się do portu Agnontas na Skopelos, tuż nad wodą stoi kilka świetnych tawern, gdzie można bez wyrzutów sumienia ucztować — czy wybierzesz saganaki, placki z cukinii, czy purée fava z żółtego grochu, które jest delikatniejsze, niż się spodziewasz. Miejscową specjalnością są za to świeże ryby i owoce morza, które rybacy wyładowują tu wprost z łodzi.
Na Vis filmową tawernę znajdziesz łatwo — to Jastožera w Komižy (więcej piszę o niej przy siódmym dniu planu). Z dań bezmięsnych polecam grillowane warzywa, chorwacką boćwinę z ziemniakami albo domowy makaron. Komiža od zawsze jest rybacką wioską, co na tamtejszych menu poznasz na pierwszy rzut oka.
Plan: 8 dni śladami Mamma Mia
Zaplanowanie podróży tak, żeby zobaczyć lokacje z obu części, jest w praktyce sporym wyzwaniem, bo między greckimi wyspami a chorwacką Dalmacją nie ma żadnego bezpośredniego połączenia promowego. Ale jeśli masz czas, budżet na przeloty i ochotę przeżyć ostateczną filmową przygodę, przygotowałam dla ciebie intensywny ośmiodniowy plan, który łączy to, co najlepsze z obu krajów. Możesz go oczywiście rozbić na dwa osobne wyjazdy.
Dzień 1: Przylot na Skiathos i pierwsze filmowe kroki
Twoja podróż prawdopodobnie zacznie się na lotnisku na wyspie Skiathos. Samoloty lądują tu tak nisko nad plażą, że jest to przeżycie samo w sobie. Po południu znajdź czas na stary port. Skieruj się do dzwonnicy świętego Nikolaosa, stań dokładnie w miejscu, gdzie stali filmowi tatusiowie, i ciesz się tym pięknym widokiem.
Na wieczór usadź się w jednej z wielu tawern tuż nad wodą. Polecam spróbować tradycyjnej greckiej sałatki z porządnym kawałkiem fety i do tego świetnego tzatziki ze świeżym chlebkiem pita. Miasto żyje do późna w nocy, więc możesz zgubić się w wąskich uliczkach pełnych sklepików z ceramiką. Zatrzymać się możesz na przykład w hotelu blisko portu, żeby rano mieć niedaleko na łódź.
Dzień 2: Przeprawa na Skopelos i odkrywanie Chory
Zaraz po śniadaniu wskocz na poranny prom w kierunku Skopelos. Podróż szybką łodzią trwa około godziny, większemu promowi zajmie to około półtorej godziny. Przypłyniesz do stolicy Skopelos Town, która od razu oczaruje cię białymi domkami i niebieskimi okiennicami. Zatrzymaj się w wypożyczalni i odbierz zarezerwowany samochód.
Popołudnie poświęć na zwiedzanie miasta. Przejdź się miejscami, którędy szedł orszak ślubny, i wejdź na górę do pozostałości zamku. Na kolację koniecznie zamów zapiekane warzywa briam albo fantastyczny pierożek szpinakowy spanakopita. To wspaniałe danie pełne ziół, które nasyci po długim dniu chodzenia.
Dzień 3: Wspinaczka do kaplicy i północ wyspy
To będzie wymagający, ale niezapomniany dzień. Wyrusz wcześnie rano na północ wyspy w kierunku wsi Glossa, dopóki nie ma jeszcze wielkiego upału. Czeka cię wejście na kultową skałę do kaplicy Agios Ioannis Kastri. Droga z parkingu zajmuje jakieś 20 minut, a widoki ze schodów są naprawdę bezcenne.
Po zejściu na dół możesz nagrodzić się kąpielą na małej kamienistej plaży wprost pod skałą. Po południu przenieś się do samej wsi Glossa, zbudowanej wysoko na zboczu i oferującej piękne widoki. Zatrzymaj się w lokalnej piekarni na słodką baklawę i mocną grecką kawę.
Dzień 4: Dzień na plaży Kastani i zachodnie wybrzeże
Dzisiejszy dzień będzie relaksowy i poświęcony kąpielom. Spakuj ręczniki i ruszaj na plażę Kastani. Nie zapomnij puścić sobie w słuchawkach Lay All Your Love on Me. Woda jest tu przepięknie czysta i idealna na snorkeling, tylko licz się z tym, że o filmowe molo już się tu nie oprzesz.
Kiedy znudzi ci się Kastani, możesz podjechać tylko kawałek dalej na sąsiednią plażę Milia. Jest znacznie rozleglejsza, oferuje widok na małą wysepkę Dassia i znajdziesz tu więcej spokoju. Obiad możesz zjeść w miejscowym barze plażowym — robią tu świetne sałatki i makaron ze świeżym sosem pomidorowym.
Dzień 5: Glysteri, Agnontas i powrót na ląd
Przed południem wyrusz sprawdzić północno-wschodnie wybrzeże. Skieruj się do zatok przy plaży Glysteri, gdzie co prawda willi Donny nie znajdziesz, ale możesz nacieszyć się kąpielą w miejscach, gdzie aktorzy skakali z klifów. Po południu przenieś się do portu Agnontas na późny obiad.
Miejscowe tawerny mają tu stoły kilka centymetrów od wody, więc masz wrażenie, jakbyś siedział na pokładzie łodzi. Oprócz ryb, które zamawiają miejscowi, robią tu wyborne faszerowane liście winogron dolmadakia albo olbrzymie fasole gigantes w sosie pomidorowym. Pod wieczór wsiądź na prom w kierunku lądowego portu Volos. Podróż trwa około trzech godzin.
Dzień 6: Tajemnica Pelionu i przeprawa do Chorwacji
Z Volos jest już tylko kawałek na malowniczy półwysep Pelion. Przed południem wybierz się krętymi dróżkami do wioski Damouchari. Przejdź się po kamiennym molo, gdzie Donna witała przyjaciółki, i chłoń niewiarygodnie spokojną atmosferę tego zapomnianego kawałka lądu.
Po południu czeka cię najbardziej wymagająca logistycznie część. Musisz przemieścić się z Grecji do chorwackiego Splitu. Idealnie jest przejechać do pobliskich Salonik (Thessaloniki) albo do Aten i stamtąd przelecieć do Chorwacji (ewentualnie skorzystać z przelotu z przesiadką). Wieczorem możesz już chłonąć klimat na przepięknej promenadzie Riva w Splicie.
Dzień 7: Rejs na Vis i filmowa Komiža
Ze Splitu wypływają promy na oddaloną wyspę Vis. Rejs trwa niecałe dwie i pół godziny i jest świetnym relaksem. Zaraz po przybyciu do miasta Vis wypożycz skuter, żeby być na wyspie mobilnym. Wyspa jest mała, ale bardzo pagórkowata, więc jeździ się tu motorem znakomicie.
Przejedź na zachodnią stronę wyspy do malowniczej rybackiej wsi Komiža. Tutaj odwiedź słynną restaurację Jastožera, która w filmie posłużyła jako tawerna. Komiža znana jest jako rybacka wioska, gdzie miejscowi przyrządzają świeże ryby, ale bez problemu dostaniesz tu też świetne grillowane warzywa albo tradycyjną chorwacką boćwinę (blitva z ziemniakami).
Dzień 8: Zatoka Barjoška i pożegnanie z Kalokairi
Ostatni dzień poświęć na odkrywanie miejsc z drugiej części. Wyrusz do zatoki Barjoška, gdzie kręcono najwięcej scen plażowych. Możesz dotrzeć do niej albo skuterem po wyboistych drogach, albo wynająć w porcie małą łódkę, co jest znacznie wygodniejszą opcją.
Po południu wróć do miasta Vis i przejdź się po placu targowym i wąskich uliczkach, którymi w filmie jeździła na rowerze młoda Donna. Wieczorem wsiądź na prom z powrotem do Splitu i twoja wielka wędrówka śladami Mamma Mia dobiega końca.
Jak się tam dostać i kiedy jechać
Logistyka całej podróży wymaga trochę planowania, ale nie jest to nic, z czym nie poradziłbyś sobie przy odrobinie cierpliwości. Kluczem do sukcesu jest wczesna rezerwacja biletów lotniczych i promowych, zwłaszcza jeśli planujesz wybrać się w szczycie letnich wakacji.
Podróż do Grecji (Skopelos i Skiathos)
Najprostszym sposobem na dotarcie do greckich lokacji jest kupno biletu lotniczego na lotnisko Skiathos (JSI). Loty z Warszawy czy Krakowa najczęściej realizują LOT, Wizz Air lub Ryanair (choć część połączeń wymaga przesiadki). Stamtąd musisz przemieścić się jakieś 2 kilometry do portu i wsiąść na prom. Możesz też zajrzeć bezpośrednio na oficjalną stronę lotniska na Skiathos. Łodzie firm takich jak Seajets czy Hellenic Seaways kursują w sezonie letnim 5–6 razy dziennie. Bilet na prom wyniesie cię w przeliczeniu około 70 do 140 zł od osoby, w zależności od typu łodzi.
Drugą opcją jest lot do Aten lub Salonik, przejazd autobusem do portów na lądzie (Volos, Agios Konstantinos lub Mantoudi na wyspie Evia) i stamtąd prom. Przyda ci się rozkład jazdy greckich autobusów na lądzie. Uważaj na to, że Skopelos ma trzy różne porty (Skopelos Town, Glossa i Agnontas). Zawsze sprawdź, dokąd dokładnie płynie twój prom, żeby nie czekała cię niespodzianka daleko od hotelu. Rozkłady znajdziesz i łatwo zarezerwujesz na przykład przez niezawodny portal Ferryhopper.
Podróż do Chorwacji (Vis)
Na wyspę Vis dostaniesz się wyłącznie łodzią. Punktem wyjścia jest port w Splicie, dokąd łatwo dotrzesz samolotem albo samochodem z Polski. Mnóstwo inspiracji znajdziesz też na stronie centrum turystycznego wyspy Vis. Promy i katamarany obsługuje państwowa firma Jadrolinija, a podróż trwa ponad dwie godziny. Latem łodzie bywają mocno zapełnione, dlatego bilety na samochód kup lepiej z odpowiednim wyprzedzeniem na stronie Jadrolinii.
Kiedy jest najlepszy czas na wyjazd
Jeśli masz możliwość wyboru, zdecydowanie unikaj lipca i sierpnia. W tym okresie wszystkie lokacje są pełne turystów, temperatury wspinają się wysoko ponad 30 stopni, a ceny noclegów są na maksimum. Wejście do kaplicy w sierpniowe południe to raczej kara niż przyjemność.
Idealnym kompromisem jest koniec maja i czerwiec, a potem pierwsza połowa września. Morze jest w obu terminach już (lub jeszcze) pięknie nagrzane, tłumy fanów są znośniejsze, a przyroda wciąż pełna barw. Poza sezonem (od listopada do kwietnia) podróżowanie sporo się komplikuje — wiele hoteli i tawern zamyka, a częstotliwość promów wyraźnie spada.
Gdzie się zatrzymać
To, gdzie się zatrzymasz, mocno wpłynie na to, jak wygodnie będziesz poruszać się po wyspie. Ceny za noc dla dwojga w sezonie wahają się mniej więcej od 350 zł do 900 zł (zależy od lokalizacji i luksusu). Większość noclegów znajdziesz klasycznie na Booking.com. Przyjrzyjmy się konkretnym świetnym miejscom z bardzo dobrymi ocenami.
Gdzie się zatrzymać na wyspie Skopelos (miasto i okolice):
- Skopelos Village Hotel: To absolutna legenda. Podczas zdjęć mieszkała tu Meryl Streep, Pierce Brosnan i inne gwiazdy. Mają przepiękny basen, świetne śniadania, a do centrum miasta dojdziesz pieszo w 10 minut.
- Rigas Hotel Skopelos: Świetny hotel w rozsądnej cenie wprost w mieście Skopelos. Goście w recenzjach najbardziej chwalą przepiękny ogród pełen cytryn, gdzie podaje się śniadania, oraz bardzo uczynny personel.
- Adrina Beach Hotel: Jeśli chcesz mieszkać przy plaży i bliżej filmowych lokacji na zachodnim wybrzeżu, to świetny wybór. Hotel ma prywatną plażę i wspaniały widok na morze wprost z pokoi.
Gdzie się zatrzymać na północy Skopelos (wieś Glossa):
- Natura Luxury Boutique Hotel: Naprawdę piękny i spokojny nocleg niedaleko wsi Glossa, skąd masz blisko do słynnej kaplicy. Hotel ma przepiękny panoramiczny widok i oferuje świetne, nowoczesne pokoje z naciskiem na czystość.
Gdzie się zatrzymać na Skiathos:
- Bourtzi Hotel: Znakomity hotel designerski wprost w centrum Skiathos, kawałek od portu. To strategiczne miejsce, jeśli przypłyniesz promem. Oferuje piękny basen na dziedzińcu i fantastyczne śniadanie w formie bufetu.
- La Piscine Art Hotel: Ten hotel przeznaczony jest wyłącznie dla dorosłych, więc znajdziesz tu absolutny spokój. Goście ogromnie chwalą sobie tutejszą luksusową restaurację i wielki basen otoczony zielenią.
Gdzie się zatrzymać na wyspie Vis:
- Hotel San Giorgio: Piękny rodzinny hotel butikowy wprost w uliczkach miasta Vis. Ma niewiarygodnie przyjazną atmosferę, piękny dziedziniec, a według recenzji robią tu najlepsze śniadania na całej wyspie.
- Hotel Biševo: Znajduje się w rybackiej wsi Komiža, tuż przy plaży. To raczej prostszy nocleg, ale oferuje wspaniały widok na morze i świetne położenie do odkrywania zachodniej strony wyspy.
Szybka ściąga: która scena gdzie
Żebyś nie pogubił się w tym filmowym zamęcie, przygotowałam dla ciebie przejrzystą tabelę z najważniejszymi scenami i ich realnymi lokacjami. Możesz spokojnie zrobić jej zdjęcie telefonem, żeby wiedzieć, czego dokładnie szukać w danym miejscu.
| Scena lub piosenka | Film | Realne miejsce | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Ślub i piosenka The Winner Takes It All | Mamma Mia! (1) | Kaplica Agios Ioannis Kastri, Skopelos | Samochodem + około 200 schodów pieszo |
| Lay All Your Love on Me (Sophie i Sky) | Mamma Mia! (1) | Plaża Kastani, Skopelos | Wprost przy parkingu, w sezonie tłoczno |
| Does Your Mother Know (Tanya) | Mamma Mia! (1) | Plaża Kastani, Skopelos | Wprost przy parkingu |
| Spotkanie ojców i spóźnienie na łódź | Mamma Mia! (1) | Stary port i dzwonnica, Skiathos | Krótkie podejście z centrum miasta |
| Przyjazd Rosie i Tanyi (Dancing Queen) | Mamma Mia! (1) | Port Damouchari, Pelion | Ląd, samochodem 40 km od Volos |
| Money, Money, Money | Mamma Mia! (1) | Port Agnontas, Skopelos | Łatwo dostępne samochodem |
| Skoki z klifów i plenery willi | Mamma Mia! (1) | Zatoka i plaża Glysteri, Skopelos | Samochodem krętą drogą |
| Plac targowy i główny gwar | Here We Go Again (2) | Miasto Vis, Chorwacja | Centrum miasta, dostępne pieszo |
| Grecka tawerna (dialogi) | Here We Go Again (2) | Restauracja Jastožera, Komiža, Vis | Centrum Komižy |
| Sceny plażowe z drugiej części | Here We Go Again (2) | Zatoka Barjoška, wyspa Vis | Trudniejszy dojazd, najlepiej łodzią |
Dokąd dalej
Jeśli filmowe podróżowanie cię wciągnęło, koniecznie nie przegap naszych szczegółowych przewodników po poszczególnych wyspach. Znajdziesz w nich mnóstwo kolejnych wskazówek, co robić, nawet gdy akurat nie szukasz śladów filmowców.
Zdecydowanie zajrzyj do artykułu Skopelos, wyspa Mamma Mia, gdzie szczegółowo omawiam wszystkie zatoki i ukryte plaże. Jeśli planujesz zostać także na sąsiedniej wyspie, przyda ci się nasz przewodnik na temat wakacje na Skiathos. A jeśli wolisz dalmatyńskie wybrzeże, przeczytaj, co wszystko skrywa Vis, Chorwacja.
Dla tych z was, którzy chcieliby połączyć filmowe lokacje z kolejnymi miejscami, mamy przygotowany też wielki przegląd Gdzie na wakacje w Grecji albo podobny artykuł Gdzie na wakacje w Chorwacji. A jeśli interesuje cię fenomen podróżowania za filmami w ogóle, polecam nasz artykuł o Set-jettingu i efekcie White Lotus.
Kolejne filmowe podróże znajdziesz w planie po lokacjach Gry o tron albo w przeglądzie hoteli z filmów i seriali.
Często zadawane pytania
Tutaj zebrałam dla ciebie najczęstsze pytania, jakie możesz mieć odnośnie filmowych lokacji. Dowiesz się tu wszystkiego, co istotne, żebyś nie był na miejscu zaskoczony.
Gdzie znajduje się wyspa Kalokairi?
Fikcyjna wyspa Kalokairi w rzeczywistości nie istnieje. Jej nazwa oznacza po grecku „lato”. Filmowe Kalokairi powstało z połączenia ujęć z greckich wysp Skopelos i Skiathos (pierwsza część) oraz chorwackiej wyspy Vis (druga część).
Czy obie części filmu Mamma Mia kręcono w tym samym miejscu?
Nie, i to częsty błąd wielu fanów. Pierwsza część z 2008 roku powstała w Grecji (głównie na Skopelos i Skiathos). Druga część z 2018 roku kręcona była na chorwackiej wyspie Vis, między innymi ze względu na lepsze ulgi filmowe.
Czy mogę się zatrzymać w hotelu Bella Donna?
Niestety nie. Willa Donny z pierwszej części była tylko dekoracją wybudowaną nad plażą Glysteri na Skopelos i po zakończeniu zdjęć została rozebrana. Imponujący hotel Bella Donna z drugiej części na chorwackim klifie powstał przy pomocy efektów komputerowych i w ogóle nie istnieje.
Ile schodów prowadzi do kaplicy Agios Ioannis Kastri?
Źródła bardzo się różnią, a dokładną liczbę trudno policzyć ze względu na nierówny teren. Podaje się od 106 aż do 198 stromych schodów. Wspinaczka jest dość wymagająca, ale widok ze skały zdecydowanie wart jest wysiłku.
Czy mogę wziąć ślub wewnątrz kaplicy na Skopelos?
Śluby przy kaplicy są regularnie organizowane i są bardzo popularne. Musicie jednak liczyć się z tym, że prawdziwe wnętrze kaplicy jest niezwykle małe. Ceremonie odbywają się więc zazwyczaj na małym placu na zewnątrz przed kaplicą.
Czy potrzebuję samochodu na wyspie Skopelos?
Tak, zdecydowanie go polecam. Wyspa jest mocno zalesiona, bardzo pagórkowata, a odległości między poszczególnymi lokacjami filmowymi są dość duże. Autobusy tu wprawdzie jeżdżą, ale z samochodem lub mocnym skuterem zaoszczędzicie ogromną ilość czasu.
Gdzie znajdę molo z piosenki Lay All Your Love on Me?
Drewnianego molo, na którym Sky tańczył w płetwach na plaży Kastani, już tam nie znajdziecie. Była to tylko filmowa rekwizyt wybudowany wyłącznie na potrzeby zdjęć. Samą plażę możecie jednak swobodnie odwiedzić, działa tu bar plażowy.
Czy wyjazd wakacyjny śladami Mamma Mia jest drogi?
Ceny na Skopelos są nieco wyższe niż w mniej znanych częściach Grecji, ale wciąż bardzo przystępne. Bilet na prom kosztuje około 70–140 zł. Zauważalnie drożej wyjdzie wam wizyta na chorwackiej wyspie Vis, która należy do bardziej ekskluzywnych wysp dalmatyńskich.
🚗 Wynajem auta w podróżySprawdzone samochody do wynajęcia w GrecjiSzukaj przez porównywarkę DiscoverCars — porównuje ceny dziesiątek lokalnych i międzynarodowych wypożyczalni, a większość rezerwacji ma bezpłatne anulowanie.
Porównaj ceny samochodów w Grecji →Wskazówki i triki na Twój urlop
Nie przepłacaj za bilety lotnicze
Szukaj lotów na Kayaku. To nasza ulubiona wyszukiwarka, ponieważ przeszukuje strony wszystkich linii lotniczych i zawsze znajduje najtańsze połączenie.
Rezerwuj noclegi mądrze
Najlepsze doświadczenia w wyszukiwaniu noclegów (od Alaski po Maroko) mieliśmy z Booking.com, gdzie hotele, apartamenty i całe domy są zwykle najtańsze i dostępne w najszerszej ofercie.
Nie zapomnij o ubezpieczeniu podróżnym
Dobre ubezpieczenie podróżne ochroni Cię przed chorobą, wypadkiem, kradzieżą lub anulowaniem lotów. Odwiedziliśmy już kilka szpitali za granicą, więc wiemy, jak ważne jest mieć porządne ubezpieczenie.
Gdzie się ubezpieczamy: SafetyWing (najlepsze dla wszystkich) i TrueTraveller (na wyjątkowo długie podróże).
Dlaczego nie polecamy żadnego polskiego ubezpieczyciela? Ponieważ mają zbyt wiele ograniczeń. Ustalają limity liczby dni za granicą, w przypadku ubezpieczenia z karty kredytowej wymagają często opłacania kosztów leczenia tylko daną kartą i często ograniczają liczbę powrotów do Polski.
Znajdź najlepsze atrakcje
Get Your Guide to ogromny rynek online, gdzie możesz zarezerwować spacery z przewodnikiem, wycieczki, bilety skip-the-line, oprowadzania i wiele więcej. Zawsze znajdujemy tam coś dodatkowo fajnego!
