Münih sizi şaşırtacak bir şehir. Bir buçuk milyon nüfuslu Bavyera başkenti, Alplerin eteklerinde Isar Nehri kıyısında yer alıyor ve tarihi, modern mimariyi, muhteşem parkları ve Avrupa’nın en iyi gastronomi sahnelerinden birini bir arada sunuyor. İstanbul’dan direkt uçuşla yalnızca yaklaşık 3 saat uzaklıkta ve kesinlikle görülmeye değer. Berlin‘den sonra Almanya’daki en sevdiğimiz ikinci şehir.
İster bir hafta sonu kaçamağı ister daha uzun bir tatil planlıyor olun, bu rehber gezinizi tam size göre planlamanıza yardımcı olacak: ikonik tarihi yerlerden bira bahçelerine, Alplere günübirlik gezilere kadar. Yazıda Münih’te görülecek ve yapılacak 40’tan fazla şey, 1-3 günlük pratik bir gezi planı, Bavyera mutfağı için öneriler ve tüm yerleri içeren, telefona indirilebilir bir harita bulacaksınız.
Kapsamlı gezi rehberi: Almanya — gezi rehberi ve gezilecek yerler
Gezi planı: 1, 2 veya 3 günde Münih
Tek tek önerilere geçmeden önce, Münih’te kaç gününüz olduğuna göre önerdiğimiz planı paylaşalım. Biz burada üç günden biraz az kaldık ve bu süre tam kararındaydı.
1 günde Münih
Yalnızca bir gününüz varsa tarihi merkeze ve şehrin atmosferine odaklanın.
Sabah: Güne Marienplatz‘ta başlayın: Yeni Belediye Binası’nı inceleyin ve saat 11.00’de (ya da 12.00’de) Glockenspiel çan saatinin gösterisini izleyin. Ardından Aziz Petrus Kilisesi’nin (Alter Peter) kulesine tırmanın. Yaklaşık 400 basamak var ama şehir manzarası ve havanın açık olduğu günlerde Alplere kadar uzanan görüntü buna kesinlikle değer (giriş 3 €). Sonra Viktualienmarkt‘ta dolaşın ve doğrudan pazarda Bavyera sosisleri ya da Obatzda peynir ezmesini brezel ve birayla tadın.
Öğleden sonra: İngiliz Bahçesi‘ne geçin ve sörfçülerin şehrin ortasında dalga yakaladığı Eisbach’ta durun (evet, Münih’in göbeğinde sörfçüler, bunu mutlaka görmelisiniz!). Parkı Chinesischer Turm yönünde yürüyün ve Münih’in en büyük bira bahçelerinden birinde bir bira için. Vaktiniz kalırsa Odeonsplatz‘a ve Hofgarten‘a da uğrayın.
Akşam: Günü Hofbräuhaus‘ta ya da Augustiner-Keller‘de bitirin; ikisi de canlı müzik eşliğinde geleneksel Bavyera mutfağı sunuyor. Bir Schweinshaxe (fırında domuz incik) ve bir Maß (1 litrelik bira) sipariş edin; bu, Münih’in olmazsa olmaz deneyimlerinden biri.
2 günde Münih
İlk güne şunları ekleyin:
2. gün, sabah: Güzel bahçeleriyle barok bir saray olan Nymphenburg Sarayı‘na gidin (bahçeler ücretsiz). 2-3 saat ayırmanızı öneririz. Dönüş yolunda hemen yanındaki Hirschgarten bira bahçesinde mola verin; dünyanın en büyüğü ve tam 8.000 kişilik!
2. gün, öğleden sonra: BMW Müzesi ya da Deutsches Museum. Seçim, sizi otomobil dünyasının mı yoksa teknik ve bilimin mi daha çok cezbettiğine bağlı. Bize göre BMW Müzesi, araba meraklısı olmasanız bile Münih’in en iyisi. En az 2-3 saat ayırın.
2. gün, akşam: Münih’in en iyi Kaiserschmarrn’ı için akşam yemeğini Wirtshaus in der Au‘da yiyin ya da buğday birası ve Schweinshaxe için Schneider Bräuhaus‘a gidin.
3 günde Münih
Üçüncü günü şehir dışına bir geziye ayırın:
- Neuschwanstein: II. Ludwig’in masalsı şatosu (trenle/arabayla 2 saat)
- Zugspitze: zirvesine teleferikle çıkılan, Almanya’nın en yüksek dağı
- Salzburg: Mozart’ın şehri trenle yalnızca 1,5 saat uzaklıkta
- Königssee: dik kayalıklarla çevrili zümrüt yeşili göl
Ayrıntıları aşağıdaki Münih’ten günübirlik geziler bölümünde bulabilirsiniz.
Münih’in tarihi yerleri ve meydanları
Münih’i eksiksiz görmek istiyorsanız dört ana tarihi meydanın hepsini gezmelisiniz. Şehrin en önemli tarihi yerlerinin büyük kısmı bu meydanlarda.
Marienplatz
Marienplatz, Münih eski şehrinin kalbi ve şehrin en çok ziyaret edilen yerlerinden biri. Eski ve Yeni Belediye Binası, çan saati ve Aziz Petrus Kilisesi’nin seyir kulesi dahil tarihi binalarla dolu. Meydanın ortasında, şehrin simgesi olan Meryem Sütunu yükseliyor. Burada her gün pazarlardan kültürel etkinliklere kadar çeşitli etkinlikler düzenleniyor; bu da meydanı şehir turu için ideal bir başlangıç noktası yapıyor.
Marienplatz’ta şunları kaçırmayın:
Peterskirche (Aziz Petrus Kilisesi)
Bir şehri keşfetmeye en iyi yukarıdan başlanır. Marienplatz’taki Aziz Petrus Kilisesi’nin, Münih’in tüm tarihi merkezini gördüğünüz bir seyir kulesi var.
Tırmanış epey uzun; zirveye ulaşmak için yaklaşık 400 basamak çıkmanız gerekiyor. Ama buna kesinlikle değer ve hava açıksa uzakta Alpleri bile görebilirsiniz. Münih’in en iyi manzara noktalarından biri ve Yeni Belediye Binası’nın kulesine bir alternatif; bize göre de daha iyisi.
Kuleye her gün 10.00-18.00 arasında çıkabilirsiniz.
- Yetişkinler için giriş ücreti 3 euro.
- 6-14 yaş arası çocuklar için giriş 1,50 euro.
- 2 yetişkin ve en fazla 3 çocuk için aile bileti 6 euro.
Neues Rathaus (Yeni Belediye Binası)
Neues Rathaus, yani Yeni Belediye Binası, 1867-1909 yılları arasında tipik neogotik tarzda inşa edildi. Belediye binasını ziyaret etmek ücretsiz ve birçok ilginç noktası var:
- Kulede yer alan ünlü Glockenspiel çan saati (ayrıntılar aşağıda).
- 50 metre yükseklikteki seyir terasından eski şehrin panoramik manzarası.
- Şehrin tarihini anlatan resim ve heykellerle süslenmiş tarihi salonlar.
- Haritalar ve şehirdeki tarihi yerlerle ilgili önerilerin bulunduğu turist danışma merkezi.
Neues Rathaus’taki Glockenspiel
Glockenspiel, Yeni Belediye Binası’nın cephesinde yer alan bir çan saati (Prag’daki ünlü Astronomik Saat’e benziyor). 1908’de yapılan çan saati 16. yüzyıldan bir hikâye anlatıyor. Düzeneği gerçekten çok ayrıntılı: 43 çan ve 32 gerçek boyutlu figürden oluşuyor ve şövalyelerden birinin atından düştüğü bir turnuva dövüşünü canlandırıyor.
Çan saati şu saatler arasında her yarım saatte bir çalıyor:
| Pazartesi-cuma | 08.00-20.00 |
| Cumartesi ve pazar | 09.00-20.00 |
Çalan melodi her seferinde değişiyor. Genellikle kısa halk şarkıları ya da dans ezgileri oluyor.
Çeşmeli Meryem Sütunu
Marienplatz’ın ortasında yükselen Meryem Sütunu, Münih’in simgelerinden biri. 1590’da, vebayı şehirden uzak tuttuğu için Meryem Ana’ya şükran olarak dikildi.
Yüksek mermer sütunun tepesinde, stilize bir taç takan ve ayaklarının altında hilal bulunan yaldızlı bir Meryem Ana heykeli duruyor. 1638’den bu yana 12 havari ve 4 kilise babasının heykelleri de ona eşlik ediyor.
Sütunun çevresinde fıskiyeli bir çeşme var; bu çeşme ancak 1885’te eklendi. Yazın çeşmenin başında serinlemek çok keyifli.
Biz Münih’e kışın gittik, bu yüzden ne yazık ki çalışan çeşmenin fotoğrafı elimizde yok. 😊
Hofbräuhaus bira fabrikası ve birahanesi
Hofbräuhaus, Münih’in en eski bira fabrikası ve tarihi 1589 yılına kadar uzanıyor. Marienplatz’ta, Yeni Belediye Binası’nın hemen yanında yer alıyor.
Bugün daha çok geleneksel Bavyera mutfağı sunan dev bir restoran olarak hizmet veriyor. Asıl özelliği, kendi bira fabrikasında üretilen ve mutlaka tatmanız gereken birası. 😊 Bakalım bizim Çek Pilsner’ımızdan daha mı çok beğeneceksiniz?
Birahanede sık sık canlı müzik çalınıyor (bize kalırsa bando müziğiydi) ve garsonlar geleneksel kıyafetler giyiyor. Yazın açık havada oturma alanı da var.
Odeonsplatz
Odeonsplatz, Münih’in tarihi merkezinin kuzeyinde yer alan bir başka tarihi meydan. Burada özellikle şu yapılar dikkatinizi çekecek:
- Feldherrnhalle: 1841-1844 yılları arasında inşa edilen, iki kuleli anıtsal bir yapı.
- Theatinerkirche: 1663-1785 yılları arasında yapılan ve Meryem Ana’ya adanan kilise, sarı cephesiyle meydanın en göze çarpan yapılarından biri.
- Residenz München: Kraliyet sarayı ve Almanya’nın en büyük şehir sarayı. Bavyera düklerinin eski ikametgâhında muhteşem sanat koleksiyonları, zengin süslemeli salonlar ve odalar sizi bekliyor. Tarihi iç mekânıyla tek bir müzeye vaktiniz varsa, o müze burası olmalı.
Odeonsplatz, kalabalık merkezi keşfetmeye ara verip öğleden sonra yürüyüşü yapmak için ideal bir yer. Meydandan doğrudan Hofgarten’e geçebilir, çeşmeler ve heykeller arasında dinlenebilirsiniz. 🙃
Königsplatz
Königsplatz, Münih merkezinin en bilinen ikinci meydanı. Klasik bir meydandan çok, üç büyük müze binasıyla çevrili geniş bir yeşil alan diyebiliriz.
Meydanda ünlü Propylaea, yani Yunan tarzında yapılmış anıtsal bir giriş kapısı bulunuyor. Bu kapı, müzelerin bulunduğu alanın girişini oluşturuyor. Meydanda ayrıca Bavyera krallarının atlı heykellerini de görebilirsiniz.
Königsplatz’ı Münih’in üç önemli müzesi çevreliyor: Eski Pinakothek, Yeni Pinakothek ve Glyptothek. Bu müzelerde dünya çapında öneme sahip sanat koleksiyonlarını inceleyebilirsiniz.
Karlsplatz (Stachus)
Karlsplatz, Münih merkezinde daha çok ulaşım merkezi işlevi gören bir başka meydan. Burada aynı adı taşıyan bir metro ve S-Bahn istasyonu var; buradan şehrin her yerine rahatça ulaşabilirsiniz.
Meydanın simgesi, 1873 yılından kalma Meryem sütunu. Yazın burada konserler düzenleniyor. Meydanın altında ise çok sayıda mağazanın bulunduğu büyük bir yer altı alışveriş merkezi uzanıyor.
Frauenkirche
Frauenkirche, birbirinin aynısı iki soğan biçimli kulesiyle Münih’in bir başka simgesi. 15. yüzyılda inşa edilen kilise, ne yazık ki İkinci Dünya Savaşı’nda ağır hasar gördü (bugün tamamen onarılmış durumda). Tıpkı Peterskirche’de olduğu gibi, Frauenkirche’nin kulelerinden birine de çıkabilirsiniz.
Asamkirche
Burası, turistlerin çoğunun haberi bile olmadığı gizli bir hazine. Asamkirche, Sendlinger Straße üzerinde, Asam kardeşlerin 18. yüzyılda aslında kendilerine özel şapel olarak inşa ettirdiği küçük bir barok kilise. Dışarıdan bakınca kolayca gözden kaçırabilirsiniz, ama içeride sizi Almanya’nın en etkileyici barok iç mekânlarından biri bekliyor: yaldızlı heykeller, freskler ve yerden tavana zengin süslemeler. Giriş ücretsiz ve ziyaret en fazla 15 dakikanızı alıyor, ama bıraktığı etki uzun süre aklınızda kalacak.
Nymphenburg Sarayı
Şehir merkezinin batısındaki Nymphenburg, aslen Bavyera düklerinin yazlık ikametgâhı olarak inşa edilmiş barok bir saray. Yıllar içinde geçirdiği birkaç dönüşümle bugünkü görünümüne kavuştu.
Sarayı ziyaret ettiğinizde muhteşem bahçelerini ve iç mekânlarını mutlaka gezin; içeride zengin süslemeli salonlara ve odalara hayran kalacaksınız. Bahçeler çok geniş, her mevsim çok güzel ve en önemlisi ücretsiz.
The Maximilianeum
1857’de inşa edilen bu tarihi bina, bugün Bavyera parlamentosuna ev sahipliği yapıyor. Maximilianeum’un bulunduğu noktadan şehrin güzel bir manzarası var.
Victory Gate (Siegestor)
Victory Gate (Siegestor adıyla da bilinen Zafer Takı), Bavyera ordusunun onuruna inşa edildi ve Münih’in en önemli anıtlarından biri. Paris’teki Arc de Triomphe’u andıran kapıyı Ludwigstraße bulvarının sonunda bulabilirsiniz. İkinci Dünya Savaşı’nda hasar gördükten sonra bilinçli olarak yalnızca kısmen restore edildi; barışın bir hatırlatıcısı olsun diye.
Müzeler ve galeriler
Tarih, teknoloji ya da sanatla ilgileniyor musunuz? O zaman Münih’i çok seveceksiniz. Münih, Almanya’nın üçüncü büyük şehri ve burada 80’den fazla müze var. Peki hangilerini ziyaret etmeli? Sizin için birkaç önerimiz var.
- BMW Museum: Kesinlikle görülmesi gereken bir yer!
- Deutsches Museum: Dünyanın en büyük teknoloji müzesi olmakla övünen, Münih’in en ünlü müzesi
- Glyptothek: Yalnızca antik heykellere ayrılmış tek müze
- Museum Brandhorst: Daha 2009’da açılan, Hirst, Warhol ve Basquiat tablolarını görebileceğiniz modern sanat müzesi
- Kartoffel Museum: Patates müzesi. Nova Scotia’da benzerini gördüğümde Kanadalıların tuhaf olduğunu düşünmüştüm, meğer yalnız değillermiş
- Pinakothek: 19. yüzyılda Avrupa’nın en büyük sanat müzesiydi
BMW Museum
Arabaların ya da BMW’nin büyük bir hayranı olmasanız bile BMW Müzesi’nden keyif alacağınıza söz verebiliriz. Bize göre Münih’teki en iyi yer burası.
Müze, markanın tüm hikâyesini anlatıyor; en güzel, en zarif ve en lüks modelleri görüyor, BMW’nin tasarımla nasıl çalıştığını izliyor ve bir yarış formülü aracının yapımında nelerin önemli olduğunu öğreniyorsunuz. Üstelik İngilizce ya da Almanca biliyorsanız, sizi müzenin her köşesinde yönlendiren harika bir uygulamayı telefonunuza indirebilirsiniz.
| Giriş ücreti | Yetişkin: 10 euro, indirimli: 6 euro |
| Aile bileti | Aile bileti (2 yetişkin + 3 çocuk): 16 euro |
| Ziyaret saatleri | Salı-Pazar: 10.00-18.00 (pazartesi kapalı) |
| Adres | Am Olympiapark 1, 80809 Münih, Olimpiyat Parkı |
| Sergi | Prototipler ve konseptler dahil 150 BMW aracı, tarih, üretim, motor sporları |
| Ziyaret süresi | Ziyaretçinin temposuna göre 2-3 saat |
Deutsches Museum
Deutsches Museum, dünyanın en büyük teknik müzesi ve farklı bilim ve teknoloji alanlarına odaklanan 50’den fazla sergiye ev sahipliği yapıyor. Ziyaretçiler, bir kömür madeninin birebir kopyasını gezebilir ya da ilk buhar makinesini görebilir. Bu müze hem çocuklu aileler hem de teknolojiye meraklı herkes için ideal.
| Adres | Museumsinsel 1, 80538 Münih |
| Ziyaret saatleri | Salı-Pazar: 09.00-17.00, çarşamba 20.00’ye kadar. Her ayın ilk pazartesi günü kapalı. |
| Giriş ücreti | Yetişkin: 12 euro, indirimli: 8 euro |
| Sergi | 15.-21. yüzyıllardan teknoloji, bilim ve araştırma alanında 50 binden fazla eser |
| Ziyaret süresi | En az 3 saat, tam gün önerilir |
| Etkinlikler | Atölyeler, konferanslar, çocuklu aileler için programlar |
| Not | Dünyanın en büyük bilim ve teknoloji müzelerinden biri |
Glyptothek Museum
Glyptothek, Münih’in başlıca sanat müzelerinden biri. Burada Yunan ve Roma heykel sanatından zengin bir koleksiyon sergileniyor.
Sergide MÖ 6. yüzyıldan MS 4. yüzyıla uzanan 400’ü aşkın heykel bulunuyor. En önemli eserler arasında Laokoon Grubu ve Boiler sayılıyor. Heykeller hem Yunan adalarından hem de anakara Yunanistan’dan geliyor ve Roma’daki kazılarda gün yüzüne çıkarılmış.
Glyptothek’in giriş ücreti 6 euro, indirimli bilet ise 4 euro. Müze salıdan pazara 10.00-18.00 arasında açık, pazartesi günleri kapalı. Pazar günleri giriş yalnızca 1 euro!
Museum Brandhorst
Bu müze modern sanat tutkunları için gerçek bir cennet. Burada en az yarım gün geçireceğinize eminiz, çünkü 20. ve 21. yüzyılın en önemli sanatçılarına ait 1.200 eseri gezmek öyle hızlıca bitecek bir iş değil.
| Adres | Tiergartenstraße 1, 80538 Münih |
| Ziyaret saatleri | Salı-Pazar: 10.00-18.00, Perşembe: 10.00-20.00 |
| Giriş ücreti | Tam: 7 euro, indirimli: 3,50 euro |
| Sergi | Modern ve çağdaş sanat, resim, heykel, fotoğraf |
| Gezi süresi | Yaklaşık 2 saat |
Kartoffel Museum
Münih’teki Kartoffelmuseum, dünyada patatese adanmış sayılı müzelerden biri.
Müzede patatesin dünya genelinde yetiştirilme ve kullanılma tarihine dair her şeyi öğreniyor, farklı ülkelerdeki kültürel önemini keşfediyorsunuz. Müzenin bir başka bölümü ise yetiştirilen patates çeşitlerine, bunların biyolojik özelliklerine ve mutfaktaki kullanımlarına ayrılmış. Hayvan ya da insan şeklindeki patatesleri de burada görebilirsiniz.
| Adres | Grafinger Str. 2, 81671 Münih |
| Ziyaret saatleri | Cuma: 09.00-18.00, Cumartesi: 11.00-17.00 |
| Giriş ücreti | Ücretsiz |
| Sergi | Dünyada ve Almanya’da patatesin tarihi ve kültürü |
| Gezi süresi | Yaklaşık 1 saat |
| Not | Patatese odaklanan sayılı müzelerden biri |
Alte Pinakothek
Alte Pinakothek önemli bir müze, çünkü burada Rembrandt’ın Gece Devriyesi gibi gerçekten ünlü birkaç tablo bulunuyor. Eski Avrupa sanatına odaklanan en tanınmış müzelerden biri.
Klasik resimlere ilginiz varsa mutlaka uğrayın. Pazar günleri giriş yalnızca 1 euro.
| Adres | Barer Straße 27, 80333 Münih |
| Ziyaret saatleri | Salı-Cumartesi: 10.00-18.00, Perşembe: 10.00-20.00 |
| Giriş ücreti | Tam: 11 euro, indirimli: 7 euro (pazar günleri 1 euro) |
| Sergi | 14.-18. yüzyıl Avrupa resim sanatı |
Müzelere hâlâ doyamadıysanız, sizin için birkaç ekstra önerimiz daha var:
Bavarian National Museum
1,3 milyonu aşkın eseriyle Bavyera Ulusal Müzesi, Bavyera’nın en büyük kültür kurumu. Sergi, Orta Çağ duvar halılarından modern sanata kadar geniş bir yelpazeye uzanıyor.
Beer & Oktoberfest Museum
Münih’teki Bira ve Oktoberfest Müzesi, bira ve tarih meraklıları için biçilmiş kaftan; yani biz Çekler için tam isabet. 🙃 Festivalin tarihini öğreniyorsunuz ama en keyifli kısım kesinlikle en iyi Bavyera biralarının tadımı.
Pinakothek der Moderne
Pinakothek der Moderne mimari, tasarım, grafik ve fotoğraf alanlarında geniş koleksiyonlara ev sahipliği yapıyor. Neredeyse tamamen modern sanata odaklanıyor. Burada da pazar günleri giriş yalnızca 1 euro.
Şehirde parklar ve doğa
Münih’te sörf yapın
Eisbach sörf dalgası Münih’in simgelerinden biri ve Englischer Garten’ın kenarında yer alıyor. Dikkat edin, su en sıcak aylarda bile çok soğuk; yazın yalnızca 17 derece bekleyebilirsiniz. Soğuk sizi rahatsız etmiyorsa kışın da sörf yapabilirsiniz, çünkü su neredeyse hiç donmuyor. Yalnız siz donmamaya dikkat edin.
İngiliz Bahçesi (Englischer Garten)
İngiliz Bahçesi dünyanın en büyük şehir parklarından biri; hatta New York’taki Central Park’tan bile büyük. Yürüyüş, piknik ve doğada dinlenmek için ideal bir yer. Parkın içinde bahsettiğimiz sörf dalgası, bira bahçeli Çin Pagodası ve Kleinhesseloher See gölü bulunuyor. Yazın yerliler burada ayakkabılarını çıkarıp battaniyelerini seriyor ve bütün öğleden sonrayı geçiriyor. Açıkçası bu, muhtemelen Münih’te yaşayabileceğiniz en güzel deneyim ve üstelik tamamen ücretsiz.
Hofgarten
Hofgarten, İngiliz Bahçesi’ne birkaç adım mesafedeki tarihi bir park ve Rönesans dönemi İtalyan üslubunda düzenlenmiş. Ortasındaki Neptün heykelli çeşme parkın simgesi. Hofgarten’da ayrıca Diana Tapınağı, küçük bir gölet ve çok sayıda heykel var. Yazın burada kültürel etkinlikler düzenleniyor.
Olimpiyat Parkı
1972’de Münih Olimpiyat Oyunlarına ev sahipliği yaptı ve o dönemden geriye, bugün hâlâ kültür ve spor etkinliklerinin düzenlendiği Olimpiyat Parkı kaldı. Park, BMW Museum’un hemen yanında; bu yüzden ikisini kolayca aynı ziyarette birleştirebilirsiniz.
Allianz Arena
Allianz Arena, ünlü Alman futbol kulübü Bayern Münih’in evi olan modern bir futbol stadyumu. Futbol hayranıysanız stadyum turunu FC Bayern Müzesi ile birlikte yapmanızı öneririz.
Hellabrunn Hayvanat Bahçesi
Çocuklarla seyahat ediyorsanız Münih’in Hellabrunn hayvanat bahçesi harika bir seçim. Avrupa’nın en iyi hayvanat bahçeleri arasında yer alıyor ve bir geo-zoo olarak tasarlanmış; yani hayvanlar geldikleri kıtalara göre gruplandırılmış. Hayvanat bahçesi doğrudan Isar Nehri kıyısında ve gezmek en az 3-4 saat sürüyor. Yetişkinler için giriş ücreti yaklaşık 21 euro, 4-14 yaş arası çocuklar için 9 euro.
Bavyera mutfağı: ne tadılır ve nerede yenir
Münih yemek tutkunları için bir cennet. Currywurst’ü unutun, burada Bavyera klasikleri hüküm sürüyor. Açık konuşalım mı? Münih’te birkaç gün geçirdikten sonra kemerimizi bir delik gevşetmek zorunda kaldık. 😅
Mutlaka tatmanız gerekenler
- Weißwurst (beyaz sosis): Münih’in geleneksel kahvaltısı. Yalnızca öğleden önce, en geç 12.00’ye kadar, tatlı hardal ve brezel eşliğinde yenir. Enine dilimlemeyin; kabuğu yenmez, sosisi ya “emerek” kabuğundan çıkarır ya da boyuna kesersiniz.
- Schweinshaxe: Fırında çıtır çıtır pişirilmiş domuz incik (domuz eti). Porsiyonlar devasa, gönül rahatlığıyla iki kişi paylaşabilirsiniz.
- Obatzda: Soğanlı, baharatlı bir peynir ezmesi; Brezn (brezel) ile servis ediliyor. Bira bahçesinde atıştırmak için ideal.
- Brezn (brezel): Bavyera brezeli, başka yerlerde tattığınız brezellerle aynı ligde bile değil. İçi yumuşak, dışı çıtır, üzerine iri taneli tuz serpilmiş.
- Kaiserschmarrn: Erik marmeladıyla servis edilen, parçalanmış tatlı bir krep. Münih’te en iyisini Wirtshaus in der Au’da yapıyorlar.
- Leberknödelsuppe: Ciğer köfteli çorba, klasik bir Bavyera başlangıcı.
Nerede yenir: önerilerimiz
- Hofbräuhaus: turistlerin klasik durağı, ama atmosferi için gitmeye değer. Devasa porsiyonlar, canlı müzik ve bir litrelik bira bardakları sizi bekliyor.
- Augustiner-Keller: yerliler buraya Hofbräuhaus’tan daha çok gelmeyi seviyor. Doğrudan fıçıdan (Holzfass) akan harika bir bira ve daha sakin bir ortam var.
- Wirtshaus in der Au: şehrin en iyi Kaiserschmarrn’ıyla ünlü. Önceden rezervasyon yaptırın.
- Schneider Bräuhaus: Schneider Weisse buğday birasının evi. Schweinshaxe’si (domuz eti, fırında domuz incik) muhteşem.
- Viktualienmarkt: bir restoran değil, kendi öğle yemeğinizi bir araya getirebileceğiniz bir pazar. Peynirler, sucuk ve sosisler, meyveler, unlu mamuller… Merkezdeki restoranlardan hem daha ucuz hem de daha otantik.
Ve bonus bir ipucu daha: tamamen tesadüfen Eisbach’tan birkaç adım ötede küçük bir hazineye denk geldik. Halong Bay adlı küçük Asya restoranı bizi gerçekten şaşırttı. İçerisi pek davetkâr görünmese de Tayland’da geçirdiğimiz koca bir ayda bile bu kadar iyi bir Pad Thai yememiştik. Lukáš, Avrupa’nın en iyi Pho’sunun burada olduğunu ilan etti ve o kadar heyecanlandık ki bir de suşi sipariş ettik. O da yine olağanüstüydü. Üstelik fiyatlar Münih’e göre oldukça düşüktü.
Bira bahçeleri (Biergärten): Münih’te yerliler gibi bira keyfi
Bira bahçeleri, en az Marienplatz kadar Münih’in bir parçası. Nisandan ekime kadar açıklar ve yazılı olmayan bir kural geçerli: yiyeceğinizi kendiniz getirebilirsiniz, birayı ise orada satın alırsınız. Bütçesini düşünen her gezgin buna sevinir, değil mi? 😁
- Hirschgarten: 8.000 kişilik kapasitesiyle dünyanın en büyük bira bahçesi. Nymphenburg Sarayı’nın arkasındaki parkın içinde saklı, bu yüzden saray ziyaretiyle birleştirebilirsiniz.
- Augustiner-Keller: kestane ağaçlarının altında 5.000 kişilik yer. Bira doğrudan ahşap fıçılardan (Holzfass) dökülüyor ve bu, Münih’teki bira bahçeleri arasında bile ender görülen bir şey.
- Chinesischer Turm: tam İngiliz Bahçesi’nin içinde, Çin pagodasının yanında. Şehrin en fotojenik bira bahçesi.
- Seehaus: İngiliz Bahçesi’ndeki Kleinhesseloher See gölünün kıyısında. Daha romantik bir atmosferi var, akşamüstü için harika.
- Viktualienmarkt Biergarten: merkezdeki pazarın tam ortasında küçük bir bira bahçesi. Gezmeler arasında hızlıca bir bira içmek için ideal.
İpucu: Bira bahçelerinde bir Maß (bir litre bira) yaklaşık 12-14 euro. Tasarruf etmek istiyorsanız 6-7 euroya bir Halbe (yarım litre) sipariş edin.
Oktoberfest: pratik rehber
Dünyanın en büyük bira festivali her yıl eylül ortasından ekimin ilk hafta sonuna kadar Theresienwiese fuar alanında (U-Bahn durağı Theresienwiese) düzenleniyor. Festivale giriş ücretsiz; yalnızca bira ve yemek için ödeme yapıyorsunuz.
Temel bilgiler
| Ne zaman | Yaklaşık 16 gün, eylülün üçüncü cumartesisinden ekimin ilk pazarına kadar |
| Giriş | Ücretsiz (bira ve yemek için ödeme yapıyorsunuz) |
| Bir Maß bira (1 litre) | Yaklaşık 15-16 euro (fiyatlar her yıl artıyor) |
| Ziyaretçi sayısı | Yılda 6 milyonun üzerinde kişi |
| Nerede | Theresienwiese (U-Bahn: Theresienwiese) |
Oktoberfest’in tadını çıkarmak için ipuçları
- Hafta içi bir günün sabahında gelin: hafta sonları ve akşamları çadırlar tıklım tıklım dolu oluyor ve içeri ancak rezervasyonla girebiliyorsunuz.
- Çadır rezervasyonu: yeriniz garanti olsun istiyorsanız 6-9 ay önceden doğrudan seçtiğiniz çadırın (Augustiner, Hofbräu, Paulaner…) internet sitesinden rezervasyon yapın.
- Küçük çadırlar: Augustiner-Festhalle ve Fischer-Vroni, devasa Hofbräu-Festzelt’e kıyasla daha sakin bir atmosfere sahip.
- Konaklama: Oktoberfest süresince otel fiyatları 2-3 kat artıyor. Mümkün olduğunca erken rezervasyon yapın ya da S-Bahn hattı üzerindeki şehirlerde (Dachau, Freising) kalmayı düşünün.
Sezon dışında
Oktoberfest’e yetişemezseniz Starkbierfest‘i (mart) deneyin: daha da sert biralarıyla, turist kalabalığı olmadan yerel bir alternatif. Ya da Frühlingsfest‘e (nisan-mayıs) gidin: aynı alanda düzenlenen, Oktoberfest’in daha küçük bir bahar versiyonu. Biz henüz Oktoberfest’e gitmedik, ama bir dahaki sefere kesinlikle planlıyoruz.
Alışveriş ve pazarlar
Açıkçası pek alışveriş meraklısı değiliz, bu yüzden size çok fazla öneride bulunamayacağız, ama birkaç yer aklımızda kaldı.
Viktualienmarkt pazarı
Yerel lezzetlerden tatmak istiyorsanız neredeyse her şeyi bulabileceğiniz Viktualienmarkt’a uğrayın. Taze sebzelerden baharatlara, oradan da yerel Bavyera spesiyallerine kadar her şey var.
Kaufingerstraße ve Neuhauser Straße
Münih’in ana alışveriş bölgesi: Marienplatz ile Karlsplatz’ı (Stachus) birbirine bağlayan yaya caddeleri. Burada büyük markalar, hediyelik eşya dükkânları ve alışverişe ara verip dinlenebileceğiniz bol bol kafe bulacaksınız.
Dallmayr
1700’den beri hizmet veren efsanevi Münih şarküteri dükkânı. Hiçbir şey almasanız bile sırf etrafa bakmak için uğramaya değer: dünyanın dört bir yanından egzotik meyveler, çikolatalar, peynirler ve çaylar bulabilirsiniz. Kahveleri tüm Almanya’da ünlü.
Noel pazarları
Münih’e aralıkta gidiyorsanız Noel pazarları kesinlikle kaçırılmamalı. Marienplatz’taki ana Christkindlmarkt devasa ve ışıl ışıl. Biraz daha sıra dışı bir şey arıyorsanız Mittelaltermarkt’ı (Orta Çağ pazarı) deneyin: orada sıcak şarabı toprak bir kupada içiyor ve kendinizi Orta Çağ’da gibi hissediyorsunuz. 😊
Münih’ten günübirlik geziler
Münih, Bavyera Alpleri’ne ve çevredeki şehirlere yapılacak geziler için harika bir üs. Hepsini bir günde yapabilirsiniz, çoğunu da Bayern Ticket sayesinde arabasız.
Neuschwanstein Şatosu
Kral II. Ludwig’in masalsı şatosu, Almanya’nın en çok fotoğrafı çekilen tarihi yeri. Trenle Füssen’e (2 saat), ardından otobüsle şatoya gidebilirsiniz. Biletlerinizi önceden internetten alın, çünkü gişede genellikle tükeniyor. Giriş ücreti yaklaşık 15 euro, rehberli tur yaklaşık 35 dakika sürüyor. Yol biraz uzun, ama Alp manzarasının ortasına kurulmuş şatonun görüntüsü her dakikaya değiyor.
Zugspitze
Almanya’nın en yüksek dağı (2.962 m). Trenle Garmisch-Partenkirchen’e (1,5 saat), ardından dişli trenle ve teleferikle zirveye çıkılıyor. Zirveden 4 ülke görünüyor: Almanya, Avusturya, İtalya ve İsviçre. Gidiş-dönüş bilet yaklaşık 40-60 euro. Dağları seviyorsanız bu unutulmaz bir deneyim olacak.
Salzburg (Avusturya)
Mozart’ın şehri, Münih’ten trenle yalnızca 1,5 saat uzaklıkta. Eski şehir UNESCO Dünya Mirası listesinde, Hohensalzburg ise Avrupa’nın en büyük kalelerinden biri. Bayern Ticket ile Salzburg’a bölgesel bilet fiyatına gidebilirsiniz. Evet, Bayern Ticket Salzburg’a kadar geçerli!
Kral Gölü (Königssee)
Sarp kayalıklarla çevrili, zümrüt yeşili bir göl. Trenle Berchtesgaden’e (2,5 saat), oradan da otobüsle göle gidiliyor. Barok tarzdaki küçük St. Bartholomä Kilisesi’ne yapılan tekne turu unutulmaz bir deneyim. Su o kadar temiz ki doğrudan gölden içebilirsiniz; en azından teknedeki rehber bize böyle söyledi. 😊
Dachau Toplama Kampı
İlk Nazi toplama kampının anıt alanı. Münih’ten S-Bahn ile 25 dakikada ulaşılıyor (S2 hattıyla Dachau’ya, ardından 726 numaralı otobüs). Giriş ücretsiz, sesli rehber 4,50 euro. En az 3 saat ayırın. Kolay bir ziyaret değil ama çok önemli.
Münih’te ulaşım ve Münih’e nasıl gidilir
Münih’e nasıl gidilir
Otobüsle: Münih’e Türkiye’den gelmenin en pratik yolu, İstanbul, Ankara, İzmir veya Antalya’dan THY ya da Pegasus ile uçmak. Avrupa içinde başka bir şehirden geliyorsanız en iyi seçenek Flixbus. Flixbus, otobüsleri havayollarına benzer şekilde dolduruyor; bu yüzden bileti olabildiğince erken almanızda fayda var. Otobüs doldukça bilet fiyatı da artıyor. Biz Prag’dan geldik, yolculuk beş saat sürdü ve otobüsler rahattı.
Trenle: Münih’e Avrupa’nın birçok şehrinden trenle sorunsuzca ulaşabilirsiniz. Örneğin Prag’dan Çek Demiryolları (ČD) ile Plzeň veya Regensburg üzerinden yolculuk yaklaşık 5 saat sürüyor. Bileti ČD ya da DB’nin internet sitesinden zamanında alırsanız fiyat oldukça uygun olabilir.
Arabayla: Bölgeyi araçla geziyorsanız Prag’dan D5 otoyolu ve Rozvadov sınır kapısı üzerinden yaklaşık 4 saatte varabilirsiniz (Çekya otoyollarında otoyol vinyeti gerekiyor). Alman otoyolları ise binek araçlar için ücretsiz, vinyet gerekmiyor! Ancak Münih merkezinde otopark pahalı; günlük 15-25 euro hesaplayın.
Münih’te toplu taşıma
Münih’in toplu taşıma sistemi (MVV) mükemmel: metro (U-Bahn), banliyö trenleri (S-Bahn), tramvaylar ve otobüsler bütün şehri kapsıyor. Günlük bilet yaklaşık 9,20 euro ve günde ikiden fazla binmeyi planlıyorsanız neredeyse her zaman kârlı çıkıyor.
İpucu: DB Navigator uygulamasını indirin. Tüm biletleri (şehir içi toplu taşıma ve bölgesel trenler) bu uygulamadan alabilir, istasyondaki otomatlarla uğraşmak zorunda kalmazsınız.
Bayern Ticket
Bayern Ticket, Bavyera’da gezginin en iyi dostu. Bütün gün boyunca bölgesel trenlerde (RE, RB, S-Bahn) ve Münih dahil tüm Bavyera’daki şehir içi toplu taşımada geçerli. Fiyatı: 1 kişi için 29 euro, her ek kişi için +10 euro (en fazla 5 kişi). Kişi sayısı arttıkça kişi başı maliyet düşüyor. Bileti DB Navigator üzerinden internetten alın, trende alırsanız ek ücret ödüyorsunuz.
Dikkat: Bayern Ticket hafta içi ancak 09.00’dan itibaren geçerli (hafta sonu kısıtlama yok) ve yalnızca bölgesel trenlerde kullanılabiliyor, hızlı trenlerde (ICE, IC, EC) geçmiyor.
CityTourCard München
Birden fazla ücretli yeri gezmeyi planlıyorsanız CityTourCard München işinize yarayabilir. Toplu taşımayı ve gezilecek yerlerde (müzeler, turlar, hayvanat bahçesi) %10-50 indirimi kapsıyor. 1 günlük kart 15,90 euro, 3 günlük kart 29,90 eurodan başlıyor. Günde 2 veya daha fazla ücretli yer ziyaret edecekseniz kesinlikle değer.
Münih ne kadar tutar: bütçe ve tasarruf ipuçları
Münih, Almanya’nın en pahalı şehirlerinden biri ama biraz planlamayla makul bir bütçeyle gezilebiliyor. Kendimizi kandırmayalım, ucuz bir şehir değil. Yine de nerede tasarruf edeceğinizi bilirseniz mümkün.
Yaklaşık günlük bütçe (1 kişi)
| Kalem | Ekonomik | Orta segment |
| Konaklama | 40-60 euro (hostel) | 100-150 euro (otel) |
| Yemek | 20-30 euro | 40-60 euro |
| Toplu taşıma | 9,20 euro (günlük) | 9,20 euro |
| Giriş ücretleri | 10-15 euro | 20-30 euro |
| Toplam | 80-115 euro | 170-250 euro |
Nasıl tasarruf edilir
- CityTourCard München: toplu taşımayı ve gezilecek yerlerde %10-50 indirimi kapsıyor. 1 günlük kart 15,90 euro, 3 günlük kart 29,90 eurodan başlıyor.
- Bayern Ticket: Münih dışındaki geziler için. Kişi sayısı arttıkça kişi başı maliyet düşüyor.
- Pazar günü müze: Münih’teki birçok müze (Pinakotheken, Glyptothek) pazar günleri sadece 1 euro giriş ücreti alıyor. Bu gerçekten harika bir fırsat.
- Öğle yemeği için Viktualienmarkt: merkezdeki restoranlardan hem daha ucuz hem daha otantik.
- Musluk suyu: Münih’te musluk suyu çok kaliteli, yanınızda kendi şişenizi taşıyın.
- İngiliz Bahçesi: Münih’in en güzel deneyimi tamamen ücretsiz.
Münih’te nerede kalınır: şık ve uygun fiyatlı
Münih’te görülecek o kadar çok şey var ki bir gün size yetmeyecek. Biz Münih’te iki gece (üç güne yakın) kaldık ve bu süre tam kararındaydı. İşte son derece memnun kaldığımız konaklama için kişisel önerimiz.
En büyük önerimiz: Motel One München – Deutsches Museum
Münih merkezine on dakikalık yürüme mesafesindeki Motel One, otellerde sevdiğimiz her şeye sahipti. Muhteşem bir tasarım, çalışmak için alan ve organik kalitede krallara layık bir kahvaltı. Üstelik dokuzuncu katta bir oda verdiler ve sabahları dağlar dahil bütün Münih’i izledik! Uygun fiyatın bedeli odaların küçük olması, ama o kadar akıllıca tasarlanmışlar ki şikâyet edecek hiçbir şey bulamadık.
Motel One’ın Deutsches Museum yakınındaki otelin yanı sıra şehre dağılmış yedi şubesi daha var. Tam merkezde kalmak istiyorsanız Motel One München Sendlinger Tor‘u seçin. Oteller fiyat ve hizmet açısından aynı, yalnızca tasarım tarzları farklı.
Seyahatte her türlü tatsız sürprizle karşılaşabilirsiniz, bu yüzden seyahat sigortasını unutmamanızı öneririz. Biz SafetyWing‘in uzun süreli sigortasından çok memnun kaldık; internetten kolayca yaptırılıyor ve aylık ödeniyor.
Çocuklarla mı seyahat ediyorsunuz? Cestovníček Mnichov‘a göz atın: Bavyera’nın başkentine yapacağınız ziyareti 5-12 yaş arası küçük gezginler için heyecanlı bir maceraya dönüştüren çocuk seyahat günlüğümüz.
Tüm yerlerle Münih haritası
Yazıda bahsettiğimiz tüm yerleri içeren interaktif Google Maps haritasını indirin. Böylece her şey telefonunuzda elinizin altında olur, hiçbir şey aramanıza gerek kalmaz.
🚗 Reklam · Seyahatte araç kiralamaAlmanya'da kiralık araçlar güvenilir tedarikçilerdenDiscoverCars fiyat karşılaştırma sitesini kullanın: onlarca yerel ve uluslararası araç kiralama firmasının fiyatlarını karşılaştırır, rezervasyonların çoğunu da ücretsiz iptal edebilirsiniz.
Almanya'da araç fiyatlarını karşılaştırın →Münih hakkında sık sorulan sorular
Münih için kaç gün yeterli?
Şehir merkezi ve başlıca görülmesi gereken yerler için 2 gün yeterlidir. Buna bir gezi (Neuschwanstein, Zugspitze) eklemek isterseniz 3 gün hesaplayın. Münih ve çevresini gezmek için ideali 4-5 gündür.
Türkiye’den Münih’e nasıl gidilir?
En uygun seçenek İstanbul’dan doğrudan uçuşlar sunan THY (Türk Hava Yolları) veya Pegasus gibi havayollarıyla uçmaktır, uçuş süresi yaklaşık 3 saattir. Avrupa içinden seyahat ediyorsanız otobüsle (Flixbus, RegioJet) 4-5 saatte, trenle Pilsen veya Regensburg üzerinden yaklaşık 5 saatte de ulaşabilirsiniz. Almanya’daki otoyollar binek araçlar için ücretsizdir.
Münih’i ziyaret etmek için en iyi zaman nedir?
Mayıs-ekim arası — hava sıcak, bira bahçeleri açık, Eylül/Ekim’de ise Oktoberfest var. Aralık ayı Noel pazarları için harika. Yaz ayları (temmuz-ağustos) sıcak ve kalabalık olabilir.
Münih pahalı mı?
Evet, Almanya’nın en pahalı şehirlerinden biridir. Ama doğru planlamayla sınırlı bütçeyle de gezilebilir — pazar günleri 1 €’ya müzeler, restoran yerine Viktualienmarkt’ta öğle yemeği, musluk suyu için. Günlük yaklaşık bütçe, seyahat tarzına göre 80-250 € arasında değişir.
Münih araba olmadan gezilebilir mi?
Kesinlikle. Toplu taşıma (U-Bahn, S-Bahn, tramvay, otobüs) mükemmel durumda ve tüm şehri kapsıyor. Münih dışına geziler için bölgesel trenlerde geçerli Bayern Ticket’ı kullanabilirsiniz — tüm gün boyunca Bavyera genelinde geçerli ve 1 kişi için 29 €’ya alınabiliyor.
Münih çocuklu aileler için uygun mu?
Çok uygun. Deutsches Museum’da çocuklar için interaktif sergiler var, Hellabrunn Hayvanat Bahçesi Avrupa’nın en iyilerinden biri, Olimpiyat Parkı pek çok aktivite sunuyor ve İngiliz Bahçesi piknik yapmak ve oyun oynamak için ideal.
